Saaremaa elektrik hattında hava mı, yer altı mı tartışması

Estonya Ekonomi ve İletişim Bakanlığı (MKM), Estonya ile Letonya arasındaki elektrik bağlantısının Saaremaa üzerinden geçecek özel planlamasını bu yıl içinde hükümete sunmak istiyor. Ancak Saaremaa sakinleri havai hat yapılmasına karşı çıkmayı sürdürüyor. Tallinn Teknik Üniversitesi'nde yapılan analiz, havai hattın 33 milyon avroya, Saaremaa sakinlerinin tercih ettiği yer altı kablosunun ise 700 milyon avroya mal olacağını ortaya koydu. Saaremaa belediyesi bu hesaplamalara güvenmiyor ve maliyetin daha düşük olabileceğini savunuyor.

Şebeke işletmecisi Elering, planlanan 330 kV'luk büyük elektrik hattının Saaremaa'dan geçebilecek güzergâhını baştan sona gösteren bir video hazırladı. Saaremaa belediyesi uzun süredir bağlantının yer altından geçmesi gerektiği görüşünde; bunun hem görsel açıdan hem de arazi sahipleri için çok daha az yük oluşturacağını belirtiyor.

Saaremaa belediye başkan yardımcısı Priit Riim, ETV'nin "Aktuaalne kaamera" programına yaptığı açıklamada, "Belediye elbette bu 330 kV'luk hattın inşa edilmesinden yana, bunu kimse tartışmıyor. Ancak bu konunun daha ayrıntılı ele alınmasını ve yerel halkın görüşünün dikkate alınmasını istiyoruz" dedi.

Üniversite araştırması ile belediyenin rakamları çelişiyor

Planlama sürecinin tamamlanmasına kısa süre kala Elering'in siparişiyle Tallinn Teknik Üniversitesi tarafından yapılan ve yer altı kablosu ile havai hattın maliyetini karşılaştıran araştırma da tamamlandı. Araştırmaya göre Saaremaa'daki havai hattın maliyeti 33 milyon avro olabilir; yer altı kablosu ise yaklaşık 700 milyon avroya çıkıyor. Ancak Saaremaa belediyesine göre bu karşılaştırmalar sağlam dayanaklara oturmuyor.

Riim, Avrupa'daki benzer tüm hat inşa projelerinin verilerini toplayan enerji uzmanları birliği EISER'in tamamen farklı rakamlar sunduğunu belirterek, "Orada kilometre başına maliyet 2 ile 4,6 milyon avro arasında. Bizde ise şu anda kilometre başına 7 milyon avroya atıf yapılıyor" dedi.

Ekonomi ve İletişim Bakanlığı arazi ve mekân politikası dairesi başkanı Ivari Rannamaa ise "Yetkin bir üniversitemiz ve yetkin uzmanlar tarafından yapılmış bir araştırmamız olduğunu düşünüyoruz; bu nedenle ek bir uluslararası araştırma sipariş etmeye gerek görmüyoruz" ifadesini kullandı. Saaremaa sakinleri, planlama sürecini yürüten bakanlığa bir öneri daha sundu: Planlanan havai hat ya da yer altı kablosu Saaremaa yerine deniz üzerinden geçebilir.

MKM, Saaremaa belediyesine henüz yanıt vermedi. Ancak bakanlık genel olarak planlama süreci boyunca yıllar içinde oluşan önceki tutumunu koruyor. Sürecin maliyeti şimdiye kadar 1,5 milyon avroyu buldu. Rannamaa, "Evet, alternatifler arasında böyle bir seçenek yoktu. Kabloyu deniz üzerinden çekmek masraflı ve bugün kesinlikle geri dönüp incelenmesi gereken bir alternatifi daha eklemeyeceğiz" dedi.