Riigikogu başkanı: Estonya siyasetinde ölçüsüz popülizm azalmalı

Estonya parlamentosu Riigikogu'nun başkanı Lauri Hussar, sonbahar oturum döneminin açılış konuşmasında Estonya siyasetinde ve kamusal tartışmada ölçüsüz popülizmin azalması gerektiğini söyledi. Hussar'a göre siyasi güçlerin farklı çözümler sunması doğal; ancak karmaşık sorulara bilinçli olarak basitleştirilmiş yanıtlar verilmesi, anayasal ilkelerin boş sloganlara indirgenmesi ya da toplumsal kutuplaşmanın siyasi başarı aracına dönüşmesi demokrasiye zarar veriyor.

Konuşmasında yeni cumhurbaşkanının seçim sürecine de değinen Hussar, Estonya'nın anayasada öngörülen usulle yeni bir devlet başkanına sahip olduğunu belirtti. Cumhurbaşkanının parlamento tarafından ve anayasadaki yüksek seçim barajıyla seçilmesinin, bu makamın tek bir partinin ya da tek bir siyasi kampın değil, ülkenin tamamını birleştiren bir kurum olması gerektiği mesajını taşıdığını vurguladı. Seçilen cumhurbaşkanı Ülle Madise, yemin etmek üzere 12 Ekim'de parlamentonun önüne gelecek.

Cumhurbaşkanlığı seçim yöntemi ve parlamentonun görevleri

Hussar, cumhurbaşkanının gelecekte nasıl seçileceği tartışmasının meşru olduğunu, ancak yeni çözümler aranmadan önce mevcut düzenin işlediğinin kabul edilmesi gerektiğini söyledi. Olası bir doğrudan seçim tartışılacaksa bunun cumhurbaşkanının rolü, yetkileri ve Estonya'nın parlamenter devlet düzeniyle birlikte ele alınması gerektiğini belirtti. Hussar'a göre doğrudan seçim yalnızca teknik bir değişiklik olmaz, cumhurbaşkanının görev yetkisinin niteliğini de değiştirir.

Yeni oturum döneminde parlamentoyu bekleyen iki somut göreve dikkat çeken Hussar, Estonya'ya yeni bir adalet kansleri (õiguskantsler) seçilmesi ve gelecek yılın devlet bütçesinin kabul edilmesi gerektiğini hatırlattı. Adalet kanslerinin bağımsızlığını hukuk devletinin önemli bir parçası olarak nitelendiren Hussar, bütçenin ise Estonya'nın gelecek yıl hangi tercihleri yapacağını ve hangi zorluklara hazır olacağını doğrudan belirlediğini kaydetti.

Ukrayna, hibrit tehditler ve ekonomik görünüm

Konuşmasının önemli bir bölümünü güvenlik konularına ayıran Hussar, Ukrayna'yı bekleyen altıncı savaş kışına işaret etti. Rusya'nın saldırganlığının normalleştirilmemesi ve yorgunluk gerekçesiyle bir kenara itilmemesi gerektiğini söyleyen Hussar, Estonya'nın Rusya müzakere masasına gerçekten oturmaya hazır olana kadar Ukrayna'ya desteği sürdürmesi gerektiğini ifade etti. Amaçlananın bir sonraki saldırıdan önceki bir mola değil, adil ve kalıcı bir barış olduğunu belirtti.

Rusya'nın yalnızca askeri güçle yetinmediğini, hibrit tehditler, bilgi ve etki operasyonları ile toplumu bölme girişimlerinin güvenlik ortamının parçası olduğunu vurgulayan Hussar, bu girişimlerin demokratik kurumlara duyulan güveni zayıflatmayı ve kararları etkilemeyi amaçladığını söyledi. Bu tehditlere karşı özellikle Estonya demokrasisinin merkezinde, parlamentoda karşı durulması gerektiğini belirten Hussar, milletvekillerinin söz ve kararlarının Estonya toplumunu zayıflatmak isteyenler tarafından da izlendiğini ve kullanıldığını kaydetti.

Ekonomiye de değinen Hussar, Estonya ekonomisinde iyileşme işaretleri görüldüğünü söyledi. İstihdamın yüksek olduğunu, enflasyonun avro bölgesindeki en düşük seviyede bulunduğunu ve insanların güven duygusunun güçlendiğini belirtti. Yine de tüm sorunların çözüldüğü izlenimi verilmemesi gerektiğini ekleyen Hussar, zor yılların ardından olumlu değişimin de fark edilmesinin önemli olduğunu vurguladı.

Riigikogu'nun gücünün tartışmamasında değil, tartışmaların ardından karar alabilmesinde yattığını söyleyen Hussar, geçen bahar oturumunda 89'u yasa, 9'u karar ve 2'si bildiri olmak üzere toplam 100 hukuki düzenlemenin kabul edildiğini aktardı. Birçok kararın koalisyon ve muhalefet sınırları aşılarak alındığını belirten Hussar, bunun parlamento işbirliğinin mümkün olduğunu gösterdiğini söyledi. Estonya'da mart ayında düzenli anayasal seçimler yapılacak; Hussar, bu dönemin milletvekillerinin çalışmalarını etkileyeceğini, ancak seçim kampanyasının geçici, alınan kararların etkisinin ise kalıcı olduğunu hatırlattı.