Profesör: Son yüzyılda zafer takı yapanlar sadece diktatörler oldu

Estonya Sanat Akademisi (Eesti Kunstiakadeemia - EKA) profesörü ve mimarlık tarihçisi Mart Kalm, Estonya kamu yayıncısı ERR'in 'Ringvaade' programına konuk olarak ABD Başkanı Donald Trump'ın Washington'a zafer takı (triumfikaar) yapma planını değerlendirdi. Kalm, zafer takı inşa etme döneminin artık geride kaldığını belirterek Trump'ın bu isteğinin onun hayallerini gösterdiğini ifade etti.

Kalm, zafer takı geleneğinin Antik Roma'ya dayandığını hatırlattı. Roma'da bu yapıların daha cumhuriyet döneminde, MÖ 6. ila 1. yüzyıllar arasında dikilmeye başlandığını söyledi. Kalm'a göre bunlar kapı biçimindeki anıtlardı ve savaştan zaferle dönen ordu, ganimetleri, köleleri ve hayvanlarıyla bu kapıdan geçerdi.

Zamanı geçmiş bir gelenek

Mart Kalm, Trump'ın yakın zamanda Washington'da da bir zafer takı inşa etme planlarını teyit ettiğini anımsattı. 'Açıkçası zafer takı yapma dönemi esasen kapandı. Belki yüz yıl önce son örnekler dikildi, sonrasında bunları yalnızca diktatörler inşa etti' dedi.

Kalm, Trump'ın imparator olma hayali kurduğunu savundu. 'Trump'ta galiba sadece imparator olma hayali var, ama yanlış ülkeye denk geldi: cumhuriyet. İmparator olmak istiyor ve bu fikir dünyasından besleniyor. İlk taslaklar farklı zafer takılarının tamamını sentezliyor' diye konuştu.

Planlanan takın yüksekliğinin 86 metre olduğu belirtiliyor. Bu, Tallinn'deki Olümpia otelinin yüksekliğinden birkaç metre fazla. Kalm, 'Washington'daki mesafeler o kadar büyük ki orantı açısından bu kadar büyük bir şeyin orada olabileceği anlaşılır. Mantığı anlıyorum, gerçi elbette bu anlamsız bir devasa olma tutkusu. Bu hastalık bir kez bulaşmışsa, en azından profesyonel bir çözüm' değerlendirmesini yaptı.

Kalm, en ünlü zafer takının Paris'teki olduğunu düşünüyor. 'Ve haklı olarak! Trump'ın kazandığı bir savaş biliyor musunuz? Napoleon'un kazandığı savaşlar vardı. Sonrasında işler tersine döndü ve Avrupa'nın yarısı Napoleon'a karşı kazanılan zaferden esinlenen zafer takılarıyla dolu' dedi.

En yeni örnek Kuzey Kore'de

En yeni zafer taklarından biri Kuzey Kore'de bulunuyor. Kalm, 'Bu, Japonya'ya karşı verilen mücadelelerin anısına dikildi. 1982'de tamamen otoriter bir rejim tarafından inşa edildi. Gerçi Rusya onlara bir miktar meşruiyet vermeye çalışıyor. En yeni takılardan biri olması, Trump'ın kime benzemek istediğini de gösteriyor' diye vurguladı.

EKA profesörü, Estonya'da da bir zafer takı inşasının değerlendirildiğini aktardı. 'Mimar Edgar Kuusik, 1944'te savaşın bitiminden önce, Ruslar zaten içerideyken Sovyetler Birliği ordusu için bir zafer anıtı tasarladı. Bu anıt, Kuusik'in kendisinin on yıl önce tasarladığı sanat binasının yanına, Jaani kilisesinin yerine, Vabaduse meydanına dikilecekti. Böyle bir çılgınlığı yapan aynı kişinin Estonya Özgürlük Haçı sahibi olduğunu hayal edin' diye anlattı.