Polonya'nın ekonomik başarısı ve vergi sistemi üzerine bir analiz

Polonya'nın ekonomik başarısı, hızlı ekonomik büyümenin daha karmaşık bir vergi sistemi ve artan oranlı gelir vergisiyle bile mümkün olduğunu gösteriyor. Estonyalı yazar Indrek Neivelt, seçimler öncesinde vergi sisteminin tek erdeminin basitliği olduğu dogmasından kurtulmamız gerektiğini savunuyor.

Polonya'nın hızlı kalkınması

Neivelt, on beş yıl önce Polonya'nın Estonya'ya kıyasla geri kalmış göründüğünü hatırlatıyor. 2014 yılında Polonya'nın kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasılası (satın alma gücü paritesine göre) AB ortalamasının yüzde 68'i iken, Estonya'nın yüzde 78'i seviyesindeydi. Bugün ise Polonya'nın oranı yüzde 81'e yükselirken, Estonya hâlâ yüzde 79 civarında seyrediyor.

Yazar, bu yıl Polonya'nın Kraków ve Rzeszów şehirlerini ziyaret ettiğini ve ülkenin gelişimini yerinde gözlemlediğini belirtiyor. Hızlı otoyollar, yenilenmiş binalar ve hareketli sokak kafeleri, Polonya'nın canlılığının somut kanıtları olarak öne çıkıyor.

Polonya'nın vergi sistemi

Neivelt, Polonya'daki katma değer vergisinin (KDV) Estonya'dan daha düşük olduğunu, ancak kayıpların diğer vergilerle telafi edildiğini belirtiyor. Polonya'da genel KDV oranı yüzde 23 iken, temel gıda ürünlerinde yüzde 5, bazı hazır yemeklerde ve restoran hizmetlerinde yüzde 8, alkollü içeceklerde ise yüzde 23 olarak uygulanıyor.

Gelir vergisi sistemine gelince, yıllık geliri 30.000 zlotiye (yaklaşık aylık 580 avro) kadar olanlar gelir vergisinden muaf tutulurken, bu miktarın üzerindeki gelirler için artan oranlı vergiler uygulanıyor: 30.000-120.000 zloti arası yüzde 12, 120.000 zloti üzeri yüzde 32 olarak vergilendiriliyor. Ayrıca, yıllık geliri bir milyon zlotiyi aşanlar, aşan kısım için ek olarak yüzde 4 dayanışma vergisi ödüyor.

Yazara göre, düşük gelirli kişilerin gıda ve hizmetlere KDV, gelir vergisi gibi kalemlerde daha düşük vergi yükümlülükleri var ve bu durum emek yoğun sektörlerde rekabetçi fiyatları destekliyor. Ayrıca, 26 yaş altı gençlere vergi muafiyeti, ailelere ortak beyanname ve dört veya daha fazla çocuklu ailelere ek vergi avantajları sağlanıyor.

Estonya sisteminden ilham

Neivelt, Polonya'da işletmeler için iki farklı vergi sistemi bulunduğunu ve bunlardan birinin 'estoński CIT' olarak adlandırıldığını keşfettiğini söylüyor. Bu sistem, dağıtılmamış kârların vergilendirilmediği Estonya modeline dayanıyor ancak Polonya'da belirli kısıtlamalar içeriyor. Örneğin, şirketin en az üç çalışanının olması, tüm ortakların gerçek kişi olması, şirketin başka şirketlere iştirakinin bulunmaması ve pasif gelirin toplam gelirin yarısından az olması gerekiyor.

Yazar, Polonyalıların Estonya sistemini alıp kendi koşullarına uyarlamasını takdir ediyor, çünkü bu sayede vergi avantajları doğrudan üretim ve istihdama yönlendiriliyor.