Pentagon NATO toplantısında Baltık ülkelerini dışarıda bıraktı

ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) önümüzdeki ay Polonya'da düzenleyeceği ve ittifakın geleceğinin tartışılacağı NATO toplantısına birçok müttefikin davet edilmediği öne sürüldü. Politico'nun diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, aralarında Baltık ülkelerinin de bulunduğu önemli müttefikler toplantıya çağrılmadı.

Habere göre toplantı, Pentagon'un politika birimi başkanı Elbridge Colby'nin yönettiği ve NATO'nun geleceğine odaklanan bir çalışma grubu niteliğinde olacak. İsmi açıklanmayan altı diplomatın aktardığına göre, davet almayan ülkelerin çoğu yüksek savunma harcaması yapıyor ve ittifak içinde kilit rol oynuyor. Diplomatlar örnek olarak Birleşik Krallık, Fransa ve Baltık ülkelerini gösterdi.

Katılımcılar 'Bergen grubu' olarak anılıyor

Colby, bu yıl haziran ayında Norveç'in Bergen kentinde ilk toplantıyı düzenlemiş ve aralarında Norveç, İsveç, Finlandiya, Polonya, Almanya ile Hollanda'nın bulunduğu altı müttefiki davet etmişti. Katılımcı ülkelerin diplomatları, bu yapının "Bergen grubu" olarak anıldığını ve amacının ittifakı bölmek olmadığını vurguluyor. Bir diplomat, grubun ittifakın bütünü için fikirler geliştirmeyi ve ortak bir "stres testi" hazırlamayı planladığını belirterek, bunun "tüm ittifakın dönüşüm motoru" olabileceğini söyledi.

Colby'nin bu yaklaşımı, ABD Başkanı Donald Trump'ın müttefiklere yönelik eleştirileriyle birlikte değerlendiriliyor. Trump, göreve dönmesinden bu yana NATO'yu üyelerin İran'a yönelik ABD operasyonlarına destek vermemesi ve bazı ülkelerin savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde beşine çıkarmaması gibi gerekçelerle sık sık eleştirdi. Nisan ayında Beyaz Saray'ın, Trump'ın taleplerini yerine getirmeyen müttefikleri cezalandırma yollarını araştırırken "kim içeride, kim dışarıda" türünde bir liste hazırladığı da Politico tarafından aktarılmıştı.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de benzer bir çizgi izleyerek uslu duran müttefikleri ödüllendireceği mesajını verdi; Washington'un çıkarlarını desteklemeyenlerin sonuçlarına katlanacağı uyarısında bulundu. Beyaz Saray ve Pentagon, Politico'nun yorum talebine yanıt vermedi.

Müttefikler arasında memnuniyetsizlik

Bir yetkili, bazı müttefiklerin dışarıda bırakılmaktan duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi. Özellikle birçok ülkenin Trump yönetiminin talep ettiği harcama hedeflerine ulaşmış ya da bu hedefleri aşmış olması bu memnuniyetsizliği artırıyor.

Bir başka kaynak, ABD'nin Grönland'daki askeri varlığını genişletmeye yönelik anlaşmayı göz önünde bulundurarak, Danimarka'nın da yakında bu gruba dahil edilebileceğini öne sürdü. Kaynaklar, Washington'un müttefikleri seçici biçimde kayırmasının, Rusya'nın artan agresyonu ve azalan silah stoklarıyla mücadele eden ittifakı daha da parçalayabileceği uyarısında bulunuyor.

Colby ise eylül ayında Washington'da düzenlenen bir konferansta, amacın tüm ittifakı sürece dahil etmek olduğunu savundu ve bu yaklaşımın NATO'yu daha güçlü, daha dayanıklı kılacağını ve Avrupa'ya daha fazla askeri kapasite kazandıracağını ifade etti.