NYT: Xi, parti kongresi öncesi komparti içinde tam itaat sağlamak istiyor

The New York Times gazetesinin haberine göre Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, iktidarını güçlendirmek ve memurların sadakatini sağlamak için yolsuzlukla mücadele kampanyasını araç olarak kullanıyor. Xi, önümüzdeki parti kongresinde bir beş yıllık dönem daha görevde kalmasının kesinleşmesini bekliyor.

Xi Jinping on yılı aşkın süredir geniş kapsamlı yolsuzlukla mücadele kampanyaları düzenliyor ve memurların sadakatini kontrol altında tutuyor. Yaklaşan parti kongresi öncesinde 73 yaşındaki Xi, bazı memurların hâlâ sadakatsiz ve yolsuzluğa bulaşmış olduğundan yakınıyor. Ona göre daha sert önlemler alınması gerekiyor.

Çin Komünist Partisi kısa süre önce Chongqing eski Belediye Başkanı Huang Qifan hakkında soruşturma başlatıldığını duyurdu. Başka üst düzey memurlar da soruşturuluyor.

Huang'ın görevden alındığı haberi, Pekin'de yapılacak Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi toplantısından hemen önce yayımlandı. Merkez Komite, yüzlerce memurdan oluşan partinin merkezi yönetim organı.

2027 kongresi ve sadakat arayışı

Parti Merkez Komitesi şimdiden 2027 parti kongresine hazırlanıyor. Xi'nin bu kongrede yeni nesil parti yöneticilerini ataması gerekiyor. Uzmanlar, kongre öncesinde parti liderliğinin kendisine tamamen sadık olmasını sağlamak istediğini değerlendiriyor.

Çin siyaseti analisti Neil Thomas, The New York Times'a şunları söyledi: "Xi arkasında nasıl bir miras bırakmak istiyor? Bence her şeyden önce daha güçlü bir komünist parti, hatta daha güçlü bir Çin'den bile önce bu. Onun bakış açısıyla birincisi, ikincisinin kaçınılmaz önkoşulu."

Xi, dünyanın ikinci büyük ekonomisini ve 1,4 milyar insanı tam da parti aracılığıyla kontrol altında tutuyor. 2012'de iktidara gelmesinden bu yana partinin konumunu güçlendirdi; etkisini fabrikalara, köylere, okullara ve toplumsal yaşamın neredeyse tüm alanlarına yaydı.

Xi henüz kendisine bir halef seçmedi ve dördüncü beş yıllık dönemini de garantilemesi bekleniyor. Ancak yürüttüğü temizlik operasyonları parti liderliğinin sorunlarını çözmedi. Bu yılın başında yaptığı ve bu ay yayımlanan konuşmasında Xi, pek çok memurun talimatları içtenlikle yerine getirmediğini, yalnızca itaat ediyormuş gibi yaptığını belirtti. Yolsuzluğa bulaşmış memurları hasta dişlere benzeten Xi, partinin "hasta dişleri sökmesi ya da kesmesi" gerektiğini vurguladı.

Xi, Çin memuriyetindeki sorunların kaynağının disiplin eksikliği olduğuna inanıyor gibi görünüyor. Sorunu çözmek için memurları sürekli teyakkuzda tutan denetim gezileri düzenleniyor.

Resmi istatistiklere göre denetçiler 2023'te 49 il veya bakanlık düzeyinde memuru ve 24 bin ilçe düzeyinde memuru cezalandırdı. 2024'te cezalandırılan memur sayısı daha da arttı.

Xi'nin temizlik operasyonları Çin ordusunu da vurdu; ordu şimdi özellikle yoğun baskı altında. 2022'den bu yana yaklaşık yüz üst düzey asker soruşturma altına alındı veya kamuoyu önünden kayboldu. Bunlar arasında yolsuzluk ve sadakatsizlikle suçlanan Çin'in en etkili generallerinden Zhang Youxia da var.

Viyana Üniversitesi'nden Çin uzmanı Ling Li, "Yolsuzlukla mücadele kampanyası artık bir kampanya değil, çünkü tamamen olağan bir olguya dönüştü" dedi.

Bu arada Çin'in ekonomik büyümesi, yerel yönetimlerin gelirlerini de ağır etkileyen uzun süreli emlak krizi nedeniyle yavaşladı.

Li, "Tarih gösteriyor ki zor zamanlarda parti kongresi sırasında farklı görüşler ortaya çıkabilir. Korku atmosferi yaratmak, uzlaşmaya varmayı kolaylaştırır" diye konuştu.