Nursipalu eğitim alanı davasında mahkeme yerel halkı haklı buldu

Tallinn İdare Mahkemesi, Estonya Savunma Kuvvetleri'ne bağlı Nursipalu eğitim alanının genişletilmesini öngören hükümet kararlarının iptali talebiyle sivil toplum kuruluşları ve bölge sakinleri tarafından açılan davaları kabul etti. Mahkeme, genişletmenin temelde yasak olmadığını, ancak iki kararda da eksiklik bulunduğunu belirtti.

Mahkeme, devletin tehdit değerlendirmesine, eğitim alanının genişletilmesi ihtiyacına ve yer seçiminin hukukiliğine dair kuşku duymadığını kaydetti. Yine de 2023 tarihli kararda, devletin hem doğal çevreye hem de bölge sakinlerinin yaşam ortamına etkileri hesaba katacak yeterli bilgiye sahip olmadığı bir dönemde genişletme yönünde ilke kararı vermesini hukuka aykırı buldu. Projenin çevresel etkilerinin yalnızca yüzeysel biçimde tanımlandığı, gürültü çalışması yapılmadığı ve yalnızca ön Natura değerlendirmesinin gerçekleştirildiği belirtildi. Ayrıca bazı olası etkilerin değerlendirme dışında bırakıldığı ifade edildi.

Natura değerlendirmesi ve gürültü önlemlerindeki eksiklikler

Daha sonraki karara ilişkin olarak mahkeme iki alanda eksiklik tespit etti. Birincisi, eğitim alanı yakınındaki Natura 2000 bölgelerine yönelik bazı etkilerin 2024 yılına kadar hâlâ değerlendirilmemiş olmasıydı. Karula Özel Koruma Alanı'nın koruma hedefleri arasında yer alan hassas kuş türlerine etkiler ile Kubija Gölü Özel Koruma Alanı'na etkiler bakımından Natura değerlendirmesinin yetersiz olduğu vurgulandı.

İkinci olarak, eğitim alanı çevresinde yaşayanlar için gürültü rahatsızlığını azaltacak etkili çevresel önlemler belirlenmemişti. Mahkemeye göre devlet, özellikle büyük çaplı tatbikatlarda en yakın evlerdeki gürültü seviyelerinin askeri gürültü için önerilen sınırları aştığını kabul etmişti. Ancak getirilen azaltıcı önlemler genel nitelikteydi ve somut kısıtlama ya da güvence içermiyordu. Mahkeme, önlemlerin ya tüm evlerde gürültü sınırlarına uyulmasını sağlaması ya da sınırı aşan gürültüye maruz kalacak bölge sakinlerine bu maruziyetten kaçınmak için etkili bir yol sunması gerektiğini belirtti. Gürültü değerlendirmesinin gece ateş edilmeyeceği varsayımına dayandığını, ancak uygulamada bunun doğru çıkmadığını, gece gürültü sınırlarının gündüze göre daha düşük olduğunu hatırlattı.

Mahkeme, önemli çevresel etkisi olan faaliyetlerin ancak üstün kamu yararı bulunması, makul bir alternatif olmaması ve etkileri azaltacak gerekli önlemlerin alınmış olması halinde tolere edilebileceğini açıkladı. Böyle bir karar verilmeden önce etkilerin tespit edilmesi ve etkili azaltıcı önlemlerin geliştirilmesi gerektiği ifade edildi. Mahkemenin tespit ettiği eksiklikler giderilirse devletin büyük ölçüde aynı içerikte yeni bir karar çıkarabileceği belirtildi.

Mahkeme, bazı başvurucuların taleplerini ise dava açma hakkı bulunmadığı gerekçesiyle reddetti. Bunların çoğu, genişletilen eğitim alanından 10 kilometreden fazla uzakta yaşayan kişilerdi. Bir şirketin başvurusunda ise iş yapma özgürlüğüne müdahalenin dava açma hakkı tanımak için yeterli olmadığı sonucuna varıldı.

Karar henüz yürürlüğe girmedi. 30 gün içinde Tallinn Bölge Mahkemesi'ne itiraz edilebilir.