Köpek yaşı hesaplama formülü eskisi gibi değil

Yeni bir bilimsel araştırma, köpeklerin yaşını insan yaşına çevirmek için yaygın olarak kullanılan '7 ile çarpma' yönteminin gerçeği yansıtmadığını ortaya koydu. ABD'li genetikçilerin geliştirdiği yeni modele göre köpekler, yaşamlarının ilk dönemlerinde insanlardan çok daha hızlı olgunlaşıyor, ancak ilerleyen yaşlarda yaşlanma hızları yavaşlıyor.

Bilim insanlarına göre 8 haftalık bir yavru köpek, gelişim açısından yaklaşık 9 aylık bir bebekle benzerlik gösteriyor; her ikisinde de ilk dişler bu dönemde çıkıyor. Ancak köpekler ilk yaş günlerinde biyolojik olarak 30'lu yaşlardaki bir insana denk geliyor. Örneğin 12 yaşındaki bir Labrador, yaklaşık 70 yaşındaki bir insanla aynı biyolojik yaşa sahip.

Yeni formül ve epigeneetik saat

Yıllardır köpek sahiplerine önerilen basit hesaplama yöntemi, fizyolojik olarak her zaman eksik kalmıştı. Zira 7 yaşındaki bir çocukla kıyaslandığında 1 yaşındaki bir köpek çoğu zaman cinsel olgunluğa erişmiş oluyor.

Araştırmada, imetlilerin DNA'sındaki kimyasal işaretler (metil grupları) incelendi. Bu işaretler, genlerin çevre ve yaşa bağlı olarak açılıp kapanmasını sağlıyor ve birikimleri 'epigenetik saat' olarak adlandırılıyor. Araştırmacılar bu saat sayesinde her bir canlının gerçek biyolojik yaşını belirleyebiliyor.

Labrador üzerinde yapılan çalışma

Ekip, 2 haftalıktan 16 yaşına kadar 104 Labrador retrieverin DNA'sını analiz etti. Elde edilen metilasyon modellerini 320 insan ve 133 fareyle karşılaştıran araştırmacılar, türler arasında gençlik döneminin farklı hızlarda ilerlediğini, ancak yetişkinlikte bu farkın kapandığını gözlemledi.

Yeni matematiksel formül şu şekilde: insan yaşı = 16 × ln(köpek yaşı) + 31. Bu formüle göre 1 yaşındaki köpek biyolojik olarak 31 yaşında bir insana denk geliyor. 2 yaşındaki bir köpek 42, 10 yaşındaki bir köpek ise yaklaşık 68 yaşındaki bir insanla aynı biyolojik yaşa sahip.

Araştırma, yaşlanmanın rastgele bir yıpranma olmaktan çok, embriyonik dönemde başlayan genetik programların devamı olduğunu gösteriyor. Beş gen ağından dördünde yaşla birlikte metilasyon artışı görülmesi, bu ağların sinir sistemi ve doku gelişimindeki rolüne dikkat çekiyor ve yaşlanmanın tüm memelilerde ortak evrimsel bir süreç olduğuna işaret ediyor.

Çalışmanın sınırlılıkları arasında yalnızca Labrador retrieverların incelenmesi yer alıyor. Farklı köpek ırklarının yaşam süreleri ve fizyolojileri büyük farklılıklar gösterdiğinden, araştırmacılar gelecekte diğer ırkları da kapsayacak şekilde çalışmayı genişletmeyi planlıyor.