Kızartma atığı yağ, uçak yakıtını çevre dostu yapıyor

Estonya ve Fransa'dan araştırmacılar, kullanılmış kızartma yağından elde edilen bir katkı maddesinin jet yakıtını daha çevre dostu hale getirdiğini ortaya koydu. Estonya Yaşam Bilimleri Üniversitesi (Eesti Maaülikool), Tallinn Teknoloji Üniversitesi (TalTech), Estonya Havacılık Akademisi ve Ulusal Kimyasal Fizik ve Biyofizik Enstitüsü'nden (KBFI) bilim insanlarının katıldığı çalışma, atık yağın uçak yakıtında kullanılabileceğini gösterdi.

Araştırmacılar, kullanılmış kanola yağını (rapseed oil) çinko bileşikleriyle karıştırarak düşük sıcaklıkta nano parçacıklar sentezledi. Bu parçacıklar, gerçek bir gaz türbin motorunda (TA-8) standart Jet A-1 yakıtına eklendi.

Deneylerde, 130 santigrat derecede üretilen parçacıkların en iyi performansı gösterdiği görüldü. Yakıta milyonda 10 oranında katkı maddesi eklendiğinde, motor testlerinde zararlı azot dioksit emisyonu yüzde 3 azaldı. Saf kanola yağından yapılan parçacıklarla bu oran yüzde 18'e ulaştı. Ayrıca nano parçacıkların yakıt içinde dört ay boyunca dibe çökmediği ve bozulmadığı belirlendi.

Yakıt özellikleri korunuyor

Havacılık sektörü, motorlara kullanılan yakıtın özelliklerine büyük hassasiyet gösteriyor. Bu nedenle ekip, nano parçacıkların yakıtın yoğunluğu, parlama noktası ve viskozitesi gibi temel özelliklerini değiştirip değiştirmediğini kontrol etti. Sonuçlar, tüm özelliklerin uluslararası havacılık standartlarına uygun olduğunu gösterdi. Bu da çözümün laboratuvar ortamından çıkma potansiyeli olduğunu ortaya koyarken, uzun vadeli testlerin gerekliliğini de beraberinde getiriyor.

Bilim insanlarına göre bu etkinin arkasında mikro ölçekli kimya yatıyor. Kullanılmış yağ molekülleri, çinko parçacıklarının yüzeyine yapışarak bir tür koruyucu tabaka oluşturuyor ve parçacıkların birbirine yapışmasını engelliyor. Bu, yakıtın motorda daha iyi atomize olmasını sağlıyor. Daha küçük yakıt damlacıkları daha hızlı buharlaşıyor ve havayla daha homojen karışıyor.

Ayrıca çinko bileşiklerinin parçalanması için gereken enerji, yanma sürecini soğutarak azot oksit oluşumunu baskılıyor. Araştırmanın sonuçları Materials Today Sustainability dergisinde yayımlandı.