Keldo: Arazi değerlemesi otomatik olarak emlak vergisi artışı anlamına gelmez

Estonya Ekonomi ve Sanayi Bakanı Erkki Keldo, bu yıl ve gelecek yıl emlak vergisinde artış olmayacağını doğruladı. Arazi değerinin belirlenmesi ile emlak vergisinin uygulanmasının net biçimde ayrılması gerektiğini vurgulayan Keldo, vergi oranları, artış sınırları ve muafiyetlerin yerel yönetimlerin kararına bağlı olduğunu belirtti.

Postimees gazetesi, perşembe günü Estonya'daki gayrimenkul sahiplerini benzeri görülmemiş bir vergi artışının beklediğini yazdı. Bu sonbaharda açıklanacak olan sıradaki arazi değerleme sonuçlarının etkisi 2028'den itibaren hissedilecek. Arazi ve Uzay Dairesi nihai sonuçların henüz hazır olmadığını söylese de, Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı'nın taslağı, birçok bölgede arazinin vergi değerinin yaklaşık yüzde 25-40 artacağını gösteriyor.

Keldo, "İnsanların emlak vergisinin fahiş biçimde artacağından korkmasına gerek yok" diyerek endişeleri gidermeye çalıştı. Bakan, emlak vergisinin ne bu ne de gelecek yıl artmayacağını yineledi. 2022'de yürürlüğe giren yasaya atıfta bulunan Keldo, devletin arazi değerlemesini düzenli hale getirdiğini hatırlattı.

Değerleme ve vergi ayrımı

Keldo, arazi değerlemesi ile emlak vergisinin birbirinden ayrı iki konu olduğuna dikkat çekti: "Biri düzenli arazi değerlemesi, diğeri ise yasada yerel yönetim vergisi olarak tanımlanan emlak vergisidir." Verginin devlet tarafından toplandığını ancak yerel yönetimlere aktarıldığını, böylece yerel yaşam kalitesinin artırıldığını vurguladı.

Arazi ve Uzay Dairesi'nin değerleme çalışmalarının ekim ayı sonunda tamamlanacağını belirten Keldo, mevcut veriler üzerinden kesin bir değerlendirme yapılamayacağını söyledi. Değerlemenin tapu ve işlem analizlerine dayandığını, bu nedenle sürecin devam ettiğini ifade etti.

Yerel yönetimlerin yetkisi

Emlak vergisi oranlarının tamamen yerel yönetimlerin inisiyatifinde olduğunu vurgulayan Keldo, örnek olarak Saue belediyesinin kayıtlı tüm sakinlerine 1000 avroluk muafiyet sağladığını gösterdi. Yerel yönetimlerin yollar, anaokulları ve okullar gibi hizmetleri bu vergiyle finanse ettiğini belirten bakan, oranların yerel meclisler tarafından belirlendiğini hatırlattı.

Son yıllarda konut arazilerine yönelik muafiyetlerin yeniden düzenlendiğini aktaran Keldo, 2024 reformu öncesinde muafiyetin alan üzerinden hesaplandığını, şimdi ise belediyelere mali limit belirleme yetkisi verildiğini söyledi. Konut arazisi için yasalaşan en yüksek muafiyet tutarı 1000 avro.

Keldo, ülke genelinde arazi değerlerinin artmasının mülk sahipleri için olumlu olduğunu düşündüğünü belirtti. "İnsanların mülklerini satmak istediklerinde gerçek değeri bilmeleri önemli" diye konuştu. 21 yıl boyunca hiçbir hükümetin bu konuya temas etmek istemediğini hatırlatan bakan, 2022 düzenlemesiyle değerlemenin günlük politika tartışmalarından arındırıldığını söyledi.

Yerel yönetimlerin özerkliğini destekleyen Keldo, "Yerel yönetim, sakinlerinin refahını ve ne kadar emlak vergisi toplanabileceğini en iyi bilendir" dedi. Verginin özel bir yapısı olduğunu, devletçe toplandığını ancak tamamen yerel yönetime aktarıldığını vurguladı.

Mali sıkıntı çeken bazı belediyelerin, özellikle güneydoğu ve Ida-Virumaa'dakilerin, muafiyet getirmediğini ve vergiyi artırdığını belirten Keldo, merkezi hükümetin de bütçe kısıtlamalarıyla karşı karşıya olduğunu kabul etti. Yeni değerlerin 2028'de yürürlüğe gireceğini, vergi oranlarını ve muafiyetleri belirleme yetkisinin tamamen yerel meclislerde olduğunu sözlerine ekledi.