Kanada JEF askeri koalisyonuna katılmak istiyor

Kanada, İngiltere liderliğindeki Müşterek Seferi Kuvvetler'e (Joint Expeditionary Force, JEF) katılmak için resmi başvuru yaptı. Başbakan Mark Carney'in ofisinden çarşamba günü yapılan açıklamaya göre Kanada, bu adımla NATO üyeliğinin yanı sıra Avrupa ülkeleriyle askeri işbirliğini derinleştirmeyi ve ABD'ye bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.

JEF, NATO'nun kuzeydeki on üyesinden oluşan bir yapı. Estonya'nın da aralarında bulunduğu ittifakta Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç, İsveç ve İngiltere yer alıyor. Yapı, öncelikli olarak hızlı askeri müdahale kabiliyetine odaklanıyor.

Carney'in ofisi, başbakanın İngiltere'nin Kanada'nın katılımına verdiği desteği memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Carney, çarşamba günü İngiltere'de İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile bir araya geldi.

Savunma sanayi ve savaş uçağı işbirliği de gündemde

Görüşmede iki ülkenin savunma sanayi işbirliği olanakları da ele alındı. Taraflar, yeni bir savaş uçağı geliştirme projesi olan Global Combat Air Programme (GCAP) kapsamındaki işbirliğini değerlendirdi. Carney'in ofisine göre Kanada, 2026 yılının temmuz ayında bu projeye gözlemci olarak katılmıştı.

JEF, kriz ve savaş durumlarında Baltık Denizi ile Kuzey Avrupa'da, ayrıca Uzak Kuzey'de deniz, kara ve hava unsurlarıyla hızlı tepki vermeyi amaçlıyor. Yapının temel mantığı, NATO'nun 5. maddesinin devreye girmesinden önce ilk müdahaleci güç olarak hareket etmek.

İttifak, insani krizlerden konvansiyonel savaşa kadar farklı operasyonlara hızlı ve esnek katkı sağlamaya hazır, benzer düşünen ülkelerden oluşuyor. JEF kapsamında geliştirilen kriz müdahale yöntemleri NATO faaliyetlerini tamamlayıcı nitelikte.

JEF'in kriz müdahale mekanizmasının devreye alınmasına İngiltere karar veriyor; ancak her üye ülke katılıp katılmayacağına kendisi karar veriyor. Katkı sağlamak için ilgili ülkenin parlamentosunun onayı gerekiyor.