İspanya Başbakanı Sánchez 29 Kasım için erken seçim ilan etti

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, 29 Kasım'da erken seçim yapılacağını açıkladı. Sánchez, parçalanmış parlamentonun geçen hafta hükümetin başlıca konut krizine yönelik önlemlerini reddetmesi ve ülkede artan konut maliyetlerine karşı geniş çaplı protestoların patlak vermesi üzerine yetkisini güçlendirmeyi hedefliyor.

"Halk desteğimizi yenilememiz gerekiyor," diyen Sánchez, pazartesi günü televizyonda yayınlanan konuşmasında, "Mobilize olmalı ve parlamentoda çok daha geniş bir ilerici çoğunluk kazanmalıyız ki dar özel çıkarların ötesine geçebilelim, yeni toplumsal ilerlemeler elde edebilelim ve İspanya'yı dönüştürmeye devam edebilelim" ifadelerini kullandı.

Başbakan ayrıca hatalar yaptığını ve tüm seçim vaatlerini yerine getirmediğini kabul etti. "Bu toplumsal çoğunluğun bir kısmının bugün hoşnutsuz olduğunu biliyorum" dedi.

Artan konut krizi ve protestolar

Parlamentonun reddettiği konut önlemleri, Sosyalist Parti liderine kendini mobilize solun lideri olarak sunma ve dikkatleri Ceuta göç krizi ile yolsuzluk skandalları gibi siyasi açıdan daha zararlı konulardan uzaklaştırma fırsatı veriyordu. Ekonomist ve danışmanlık şirketi Freemarket Corporate Intelligence Başkanı Lorenzo Bernaldo de Quiros, "Bu bir fırsat penceresi" dedi. "Seçimleri hızlıca ilan etmeseydi, bu konular yeniden merkeze gelecekti."

Seçimlerin şimdi ilan edilmesi Sánchez için riskli bir adım, çünkü Sosyalist Partisi anketlerde düşüş yaşıyor. Ancak derinleşen konut krizine çözüm önerileri olumlu karşılandı, fakat sağcı milletvekilleri cuma günü bu önerileri reddetti. Bu da konut sorunlarıyla ilgili yeni protesto gösterilerine yol açtı.

Sánchez'in seçim yenilgisi, aşırı sağcıların kıtada eşi görülmemiş bir başarı elde ettiği ve Avrupalı seçmenlerin giderek siyasi merkezden uzaklaştığı bir dönemde, Avrupa'nın son sol eğilimli hükümetlerinden birinin sonu anlamına gelir. Anketler, İspanya'da en olası sonucun muhafazakâr Halk Partisi (PP) liderliğindeki ve aşırı sağcı Vox'un desteklediği bir koalisyon olduğunu gösteriyor. Bu, diktatör Francisco Franco'nun ölümünden sonra demokrasinin yeniden tesis edilmesinden bu yana aşırı sağcı bir partinin ilk kez merkezi hükümete girmesi anlamına gelir.

Sánchez'in siyasi kariyeri ve zorluklar

Deneyimli bir siyasi stratejist olarak tanınan Sánchez, kendisini siyaseten bitmiş sayanları defalarca şaşırtmayı başardı. Hiçbir zaman çoğunluk hükümeti kurmak için yeterli oy toplayamasa da, sol aşırılıkçılardan sağcı ayrılıkçılara kadar çeşitli güçleri içeren kırılgan ve ilk bakışta imkânsız görünen koalisyonlar kurmayı başardı. Böylece üç ardışık dönem, yani toplam sekiz yıl iktidarda kaldı.

Ancak Sánchez'in koalisyon ortaklarındaki artan parçalanma, hükümetin üçüncü döneminde çok az yasa çıkarabilmesi ve 2023'ten bu yana bütçe kabul edememesi anlamına geldi. İspanya ekonomisi, gelişmiş ülkeler arasında hâlâ en sağlıklı ekonomilerden biri olmayı sürdürüyor.

Sánchez, 2018'de merkez sağ Başbakan Mariano Rajoy'un iktidardan uzaklaştırılmasına öncülük ettikten sonra başbakan oldu. Son bir yılda Sánchez'in kendi Sosyalist Partisi'nin üst düzey üyelerine yönelik yolsuzluk suçlamaları da partinin zaten zayıf olan destek oranını daha da düşürdü. Parti desteği onun döneminde yüzde 26-31 arasında kaldı.

Beklentilerin aksine 2023'te ikinci dört yıllık dönemi kazandı, ancak partisi daha önceki bölgesel ve yerel seçimlerde büyük kayıplar yaşamıştı. Sánchez bunu parlamentoya giren partilerin gevşek bir ittifakıyla sağladı. Bunun için Katalonya bağımsızlık yanlısı liderlere af çıkarmayı vaat etti. Birçok seçmen bu adımı hâlâ İspanya'nın birliğine ihanet olarak acı bir şekilde hatırlıyor.