Estonya, savunmada Rusya sınırına asker kaydırıyor

Financial Times'ın (FT) haberine göre Estonya, aktif savunma stratejisi kapsamında silahlı kuvvetlerini Rusya sınırına daha yakın konuşlandırıyor ve uzun menzilli saldırı kapasitesini artırıyor. Estonyalı savunma yetkililerine dayandırılan haberde, ülkenin NATO'nun doğu kanadında olası bir Rus saldırısına karşı hazırlık yaptığı belirtiliyor.

Estonya'nın askeri ve istihbarat yetkilileri, Moskova'nın en azından önümüzdeki iki yıl içinde NATO'ya karşı tam ölçekli bir savaş başlatmayı planladığına inanmıyor. Ancak bu yetkililer, komşularının gelecekte olası bir çatışmaya hazırlandığını düşünüyor. Estonya, hava kuvvetlerine sahip olmadığı için hava sahasını NATO'nun korumasına bırakıyor.

Estonyalı yetkililer, Kremlin'in NATO'nun kolektif savunma maddesini test etmeye yönelik daha küçük çaplı bir sınır ihlali gibi fırsatçı bir hamle yapabileceğinden endişe ediyor. Habere göre ne Estonya ne de NATO şu anda böyle bir senaryoyu caydırabilecek durumda.

Birlikler sınıra yaklaştırılıyor

Bu kapsamda ülkenin ana muharebe gücü olan 1. Piyade Tugayı, yaklaşık 130 kilometre uzaklıktaki Tapa'dan, sınıra yalnızca 50 kilometre mesafedeki Jõhvi'ye kalıcı olarak taşınıyor. Bölgede tugay askerleri için yeni tesisler inşa ediliyor. Tugay komutanı Albay Tarmo Kundla, "Sınırdan başlamak ve ilk muharebelerden itibaren kazanmak zorundayız" diyor.

FT'ye göre Estonya hükümeti mayıs ayında aktif savunma konseptini ulusal savunma politikasına dahil etti. O tarihten bu yana ülkenin küçük ama iyi eğitimli ordusu sessiz ama kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecine girdi. Seçkin birlikler Tapa'daki ana üsten daha doğuya, Rusya sınırına yakın mevzilere kalıcı olarak kaydırılıyor.

Jõhvi'deki yeni üssün yanı sıra Narva'da 1.000 askeri personele kadar barındırabilecek bir üs inşa ediliyor. Burada kalıcı olarak 200 askerin konuşlandırılması, kriz durumunda ise 800 askerin daha barındırılması planlanıyor.

Estonya savunma harcamalarını artırırken satın aldığı silah türlerini de değiştiriyor. Resmi verilere göre savunma bütçesi bu yıl yüzde 42 artışla 2,4 milyar avroya, yani gayri safi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 5,4'üne çıkacak.

Ülke geçtiğimiz yıl ABD yapımı HIMARS çok namlulu roketatar sistemleri için sözleşme imzaladı. Bu sistemler, 300 kilometreye kadar menzile sahip M57 balistik füzelerini de içeriyor. Estonya ayrıca yaklaşık 300 kilometre menzilli Güney Kore yapımı Chunmoo çok namlulu roketatar sistemlerini de tedarik ediyor.

Savunma doktrini değişiyor

Rusya'nın 2014'te Kırım'ı ilhakının ardından Estonya, ülkenin tarihi ve coğrafyasına göre şekillenen bir savunma doktrini geliştirmişti. Bu yaklaşımda olası bir Rus işgali durumunda Estonya'nın zorunlu askerlik temelli güçleri hızla harekete geçecek ve bataklık ile ormanlık arazideki deneyimlerinden yararlanarak NATO takviyeleri gelene kadar düşmanı yıpratacaktı.

Ancak FT'ye göre Estonya askeri liderleri, Rusya'nın Ukrayna'daki eylemlerini izledikten sonra böyle bir planın işe yaramayacağı sonucuna vardı. Zira Kremlin kendi kayıplarını önemsemiyor. Estonya, Rus ordusunun Ukrayna'da ele geçirdiği toprakları, her şey yıkıldıktan sonra bile korumak için savaştığını gözlemledi. Estonya'nın 1,3 milyon nüfusu ve 45.000 kilometrekarelik yüzölçümü düşünüldüğünde bu endişe verici bir sonuç.

Estonya'nın 230.000 kişiye kadar eğitimli yedek gücü bulunuyor; bu, nüfusun neredeyse beşte birine denk geliyor. Ancak yalnızca 4.200 personel kalıcı aktif hizmette. Savaş veya savaş öncesi durumda bu kuvvet, her biri eğitim aldığı belirli bir birliğe saatler içinde katılması gereken 39.500 yüksek hazırlıklı yedek askerle takviye edilebilecek. Ayrıca önceden belirlenmiş görevi olmayan 40.000 eğitimli yedek asker daha bulunuyor.

Estonya artık sınırından itibaren topraklarının her santimetrekaresini savunmayı ve işgalin ilk gününden itibaren cephe hattının yüzlerce kilometre gerisindeki Rusya'yı vurmayı planlıyor. Kundla, "Askeri açıdan bu çok zorlu. Hatlarımızı bugünden inşa etmeliyiz. Bu ileri savunma" değerlendirmesini yapıyor.

Estonya askeri istihbaratı özellikle sınır yakınındaki bir hedefe — özellikle de çoğunlukla Rusça konuşulan Narva'ya — yönelik sınırlı bir eylem olasılığından endişe ediyor. Yetkililere göre Narva'nın ele geçirilmesi, Estonya'yı tam ölçekli fethetme amacı taşısa anlamsız olurdu; ancak bu, NATO'nun kararlılığını sınamaya ve ittifakı bölmeye yönelik provokatif bir adım olabilir.

Estonya, yeni savunma duruşunda NATO müttefiklerinin de önemli rol oynamasını umuyor. Birleşik Krallık, Estonya'daki askeri birliğini mevcut 800 askerden gelecek yıl nisan ayına kadar 1.200'e çıkarma taahhüdü verdi. FT'ye göre İngiliz birlikleri bu yılki Bahar Fırtınası tatbikatına, savaş bölgesinden fırlatıldıktan sonra derin saldırı yapabilen Nyan taarruz dronlarını getirdi. Bu dronlar da yaklaşık 300 kilometre menzile sahip.

Avrupa'da Rus saldırganlığına ilişkin endişeler artmasına rağmen Estonya'nın güvenlik kurumları, ülkenin savunmasını uyarlamak için zamanı olduğuna inanıyor. Ancak büyük bir belirsizlik kaynağı var: Ukrayna. Savaş sürdüğü sürece Rus ordusu Ukrayna'daki cephede bağlı kalıyor. Ancak ateşkes sağlanır veya kalıcı bir barış yürürlüğe girerse, NATO yetkilileri Baltık ülkelerine yönelik tehdidin çok daha ciddileşeceğinden korkuyor. Zira bu durumda on binlerce savaşta sertleşmiş Rus askeri sınıra kaydırılabilir ve Rusya'nın geniş savunma sanayisi tam kapasiteyle çalışır hale gelir.