İngiliz komutan: Estonya NATO'nun sınırı, gecikme olmaz

Estonya'daki İngiliz birliğinin komutanı Tuğgeneral Jamie Murray, ülkenin savunmasının NATO savunmasıyla aynı anlama geldiğini ve olası bir krizde bekleme olmadan harekete geçileceğini ifade etti. Murray, Operation Cabrit olarak bilinen İngiliz operasyonunun komutanı ve Estonya Tümeni'nin komutan yardımcısı olarak görev yapıyor. Estonya'ya Haziran 2025'te geldi.

Komutan, iki yıllık görev süresinin, askerlerin İngiltere ile Estonya arasında altı aylık dönüşümlü görevlendirmeler yerine ülkede daha uzun süre kalmasını amaçlayan daha geniş bir çabanın parçası olduğunu belirtti.

İngiliz askerleri Estonya'da dokuz yıldır bulunuyor. Ülkede şu anda yaklaşık 900 İngiliz asker konuşlu ve bu sayının gelecek ilkbaharda yaklaşık 1.200'e çıkması bekleniyor.

Murray, iki ülkenin Afganistan'daki geçmiş işbirliğinin askeri ilişkilere büyük katkı sağladığını hatırlatarak mevcut işbirliğini son derece yakın olarak nitelendirdi. Ordudaki yaklaşık 30 yıllık deneyimine atıfta bulunan komutan, Estonya kuvvetleriyle dünyanın hiçbir yerinde başka bir kuvvetle olmadığı kadar yakın çalıştıklarını söyledi.

Ukrayna'dan alınan dersler doğrudan uyarlanamaz

Murray, işbirliğinin yalnızca teknik kabiliyetlerle ilgili olmadığını, karşılıklı güvene dayandığını vurguladı. Orduda kullanılan bir ifadeye atıfta bulunarak güvenin hemen kazanılamayacağını, zaman gerektirdiğini belirtti. Estonya ve İngiltere'nin son dokuz yılda bu güveni istikrarlı biçimde inşa ettiğini, tarafların giderek birbirini ayrı birlikler yerine tek bir ekip olarak gördüğünü dile getirdi.

İngiliz Ordusu da Estonya gibi Ukrayna savaşından modern savaşa dair dersler çıkarıyor. Murray, Ukrayna'ya verilen desteğin İngiltere'ye olaylardan ders çıkarma imkânı sağladığını, ancak yanlış dersler çıkarmamak gerektiğini söyledi.

Örneğin Ukrayna'da insansız hava araçlarının yaygın kullanımı, geleneksel askeri kabiliyetlerin geçersiz hale geldiği anlamına gelmiyor. Murray, İngiliz Ordusu'nda ağır zırhlı araçlar ya da daha ağır kabiliyetler döneminin bittiğini söyleyen kimsenin bulunmadığını belirtti.

Komutan, İngiliz Ordusu'nun benimsediği 20-40-40 modelini anlattı: Kaynakların yaklaşık yüzde 20'si korunması ve muhafaza edilmesi gereken pahalı, ağır sistemlere ayrılıyor. Yüzde 40'ı kaybedilmesi istenmeyen ancak daha ucuz olduğu ve daha büyük ölçekte üretilebildiği için kaybedilmesi göze alınabilen sistemlere, kalan yüzde 40'ı ise tek kullanımlık ve tüketilebilir unsurlara, yani hassas mühimmata ve atılan mermilere gidiyor.

Murray yine de Ukrayna savaşından aşırı basit sonuçlar çıkarılmaması gerektiğini vurguladı; Ukrayna cephesinde işleyen bir yöntemin başka bir çatışmada ya da coğrafyada aynı şekilde geçerli olmayabileceğini söyledi.

Gelecek ilkbaharda Estonya'ya gelecek yeni İngiliz birliği, mevcut silahlı kuvvetler konseptinin sonunu işaret edecek. Birlik, Estonya'nın harekât ortamına özel olarak mobil araçlar, modern silah sistemleri ve 250 kilometreye kadar menzile sahip insansız hava araçlarıyla donatılacak.

NATO'nun doğu kanadı ve gecikme tartışması

Avrupa'da son dönemde insansız hava aracı saldırılarından devlet destekli göçe kadar artan sayıda güvenlik olayı yaşandı; bu olayların arkasında Rusya'nın olduğuna inanılıyor.

Murray, bu konunun son derece ciddiye alındığını, bunun kendi görev amaçları olduğunu söyledi. Estonya'nın savunmasının NATO'nun savunmasına, bunun da İngiltere için kendi savunmasına denk geldiğini belirten komutan, bunun hafife alınmadığını ifade etti.

Avrupa'nın güvenlik ortamının değiştiğine inanmak için iyi nedenler bulunduğunu söyleyen Murray, Almanya'nın Leipzig Havalimanı'ndaki son düşmanca faaliyeti Rus hükümetine atfetmesini ve ardından gelen diplomatik önlemleri hatırlattı.

Tuğgeneral, NATO'nun açık askeri çatışma eşiğinin altındaki faaliyetleri giderek daha fazla hesaba katması gerektiğini savundu; Rusya'nın NATO'nun konvansiyonel askeri yanıt mekanizmalarını tetiklemeyebilecek eylemlerle Batı toplumlarını istikrarsızlaştırmaya çalıştığını belirtti.

NATO'nun savunma planları ile Estonya'nın ulusal savunma planlarının sıkı biçimde bağlantılı olduğunu söyleyen Murray, bunun olası ihtiyaç anlarında sağladığı avantaja işaret etti ve iki planı simbiyotik, birbirini tamamen bütünleyen planlar olarak tanımladı.

Komutan, ittifakın kriz anında hızlı hareket edebileceğine güveniyor. NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı'nın (SACEUR) gereken kararları alacağını belirten Murray, gerekirse gecikme olmadan doğrudan çatışmaya gireceğini söyledi.

Murray, NATO'nun olası bir Rus saldırısına tereddütle ya da çok yavaş yanıt verebileceği iddialarını reddetti. Karar gecikmesinin uzun süre NATO'nun başına kakılan bir konu olduğunu, birçok kitap ve makalede NATO'nun uyuyacağı ya da Tapa'daki askerlerin yataklarından kalkamayacağı yönünde senaryolar anlatıldığını belirtti.

Komutan, bunun doğru olmadığını vurgulayarak tek düşüncelerinin ne kadar hızlı tepki verebilecekleri ve Rusya'nın işgalini durdurmak için gitmeleri gereken mevzilere ne kadar hızlı ilerleyebilecekleri olduğunu söyledi.

Murray, NATO'nun amacının Rusya'yı işgal etmek değil olası bir Rus saldırısını caydırmak olduğunu belirtti. Rusya'yı tehdit altına sokmayı hedeflemediklerini, ancak saldırmanın maliyetinin faydasını çok aşacağını mümkün olduğunca açık biçimde anlatmak istediklerini ifade etti.

Komutan, Estonya'ya yönelik herhangi bir Rus tehdidinin aynı zamanda tüm ittifaka yönelik bir tehdit anlamına geldiğini vurguladı. Narva'nın Estonya ile Rusya arasındaki sınır olabileceğini, ancak kendisinin burayı NATO'nun sınırı olarak gördüğünü söyledi.

Murray, İngiltere'nin kendi savunmasına ve NATO savunmasına ne kadar harcama yapması gerektiğini aktif biçimde tartıştığını, savunma harcaması ihtiyacının kaçınılmaz olarak diğer toplumsal ihtiyaçlarla tartılması gerektiğini kabul etti; özellikle insanlar geçim maliyeti artışları, enflasyon ve yüksek yakıt fiyatlarıyla karşı karşıyayken.

Estonya'nın Rusya'ya yakınlığı nedeniyle İngilizlerin gitmekte isteksiz davrandığı bir yer haline geldiği görüşünü de reddeden Murray, İngiltere'de kimsenin Estonya'nın güvenli olmadığı için seyahat etmek istemediğini söylediğini duymadığını belirtti. Eşinin ve çocuklarının kendisiyle birlikte Estonya'da yaşadığını, Tallinn'de ve ülke genelinde büyük bir İngiliz topluluğu bulunduğunu sözlerine ekledi.