Fransa: Wagner bağlantılı ağ Afrika'da etki operasyonu yürütüyor

Fransa'nın dijital tehditlerle mücadele ve kamu bilgi alanını koruma kurumu Viginum, Rus paralı asker şirketi Wagner ile bağlantılı örgütlerin Afrika ülkelerinde Rusya'nın çıkarlarını ilerletmeye ve Ukrayna karşıtı etki faaliyetleri yürütmeye devam ettiğini ortaya koydu. Ukrayna yayını LIGA.net'in aktardığına göre Viginum'un araştırması, yöneticileri Wagner'in ölen lideri Yevgeni Prigojin tarafından kurulan yapılarla ve işgal altındaki Ukrayna topraklarında propaganda yaymakla bağlantılı olan GlobUs adlı Rus etki ağını ortaya çıkardı.

Ağın yöneticileri ve faaliyetleri

Fransız kurumunun verilerine göre ağı Rus siyasi stratejistler Yulia Berg ve Andrei Gromov yönetiyor. İkili, Afrika'da özellikle Kamerun ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Rus anlatılarını yaymak için bilgi kampanyaları düzenliyor. Gromov, 2022'de Vozrozhdenie (Yeniden Doğuş) adlı vakfı kurdu; vakıf, Ukrayna savaşına ilişkin Rus anlatılarını yaymaya başladı ve yabancıların işgal altındaki bölgelere geziler düzenlemesini sağladı. Nisan 2022'de Gromov ve Berg, Alman Volker Tschapke'yi işgal altındaki Mariupol'a davet ederek ona kentin sözde yeniden inşasını göstermişti. Tschapke daha sonra Rusya'nın Eylül 2023'te işgal altındaki Ukrayna topraklarında düzenlediği sözde seçimlere çağırdığı yabancı gözlemciler arasında yer aldı.

Vakıf ayrıca Donbas hakkında propaganda amaçlı belgesellerin yapımını destekledi. Bunlar arasında Sırp Rusya yanlısı aktivist Dragana Trifković'in "NATO'nun Görünmez Savaşı: Savaşın Yıprattığı Donbas'tan Tanıklıklar" adlı filmi de bulunuyor. GlobUs'un Vozrozhdenie vakfının desteğiyle hazırladığı "Donbas'ın Gerçekliği" adlı bir başka film ise 2014 olaylarına ilişkin Rus versiyonunu yaydı. Film, Afrika televizyon kanalı Afrique Média TV aracılığıyla İngilizce, Fransızca ve Rusça gösterildi. GlobUs, Afrika'da Rus çıkarlarını ilerletmek için yerel medya kuruluşlarını kullanıyor ve bu kanallar üzerinden Ukrayna ve Batı karşıtı materyaller yayıyor.

Telegram kanalları ve yaptırım talebi

Viginum'a göre ağ, toplamda 75 binden fazla takipçisi olan üç Telegram kanalı yönetiyor. Ayrıca Afrikalı gazeteciler, blog yazarları ve politikacılarla işbirliği yapıyor. Moskova, Afrika medyası aracılığıyla savaşa ilişkin kendi görüşünü yaymaya ve Ukrayna topraklarının işgaline yönelik olumlu bir tutum oluşturmaya çalışıyor. Fransız makamlarına göre Prigojin'in etki ağlarının bir kısmı onun ölümünün ardından Rus devlet yapılarının kontrolüne geçti. GlobUs'un kurucusu Yulia Berg, 2021'den bu yana Afrika ve Avrupa'da dezenformasyon ve etki operasyonlarına katıldığı gerekçesiyle ABD yaptırımları altında bulunuyor.

LIGA.net ayrıca Salı günü Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot'nun GlobUs faaliyetleriyle bağlantılı kişilere karşı Avrupa Birliği yaptırımları uygulanmasını talep ettiğini duyurduğunu aktardı. Bakan, X üzerinden yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı: "Afrika'da da başka yerlerde olduğu gibi Putin'in Rusyası, Fransa'nın çıkarlarına zarar vermek için egemen devletlerin kamuoylarını manipüle etmeye çalışıyor. 2021'de bu tür müdahaleleri izlemek için kurulan Viginum, bugün yayımlanan raporunda bunu acımasızca ortaya koyuyor. Özellikle Kamerun ve Kongo Cumhuriyeti'ni hedef alan bu müdahale operasyonunun sorumlularına karşı Avrupa yaptırımları alınmasını talep edeceğim. Rusya umutsuzca zihinleri sömürgeleştirmeye çalışıyor ama başaramayacak çünkü biz kanmıyoruz."

Eylül ayında Ukrayna, Rusya'nın bu evler aracılığıyla yurtdışında etki faaliyeti yürüttüğü gerekçesiyle dünyadaki tüm Rus Evleri'nin kapatılmasını resmen talep etmişti. ERR daha önce, Ağustos 2023'te Rusya'da şüpheli koşullarda uçak kazasında ölen Prigojin'in örgütüne bağlı savaşçıların Afrika'nın çeşitli yerlerinde bölgedeki diktatörlerin çıkarları doğrultusunda faaliyet gösterdiğini defalarca haberleştirmişti. Ayrıca yüzlerce Afrikalının Ukrayna'ya karşı savaşmak üzere Rus ordusuna alındığı biliniyor.