Ida-Virumaa'da yatılı psikiyatri krizi çözülemedi

Estonya'nın kuzeydoğusundaki Ida-Virumaa ilinde yatılı psikiyatri hizmetleri, tek merkez olan Ahtme Hastanesi'nin gelecek ilkbaharda kapanmasının ardından ne olacağı belirsizliğini koruyor. İlçede bu tür özel hizmeti sunan başka bir kurum bulunmuyor.

Ahtme Hastanesi'nde bir zamanlar on psikiyatrist görev yapıyordu; şimdi yalnızca dördü kaldı. Kurum yöneticisi Georgi Belotserkovski, personel krizini yıllardır süren belirsizliğe bağlıyor. Hastanenin, Ida-Virumaa Merkez Hastanesi bünyesinde açılacak yeni psikiyatri biriminin hizmete girmesinin ardından kapatılması öngörülmüştü, ancak birim hiç inşa edilmedi.

Yeni birim yok, kadro eriyor

Belotserkovski, "Üç yıl sonra kapanacak bir kuruma kim çalışmaya gelir? Gençler mi? Pek olası değil. Üniversite sonrası on bir yıllık eğitimle neredeyse 30 yaşına geliyorsunuz. İnsanlar artık hayatlarını kurmalı, üç yıl için bir yere gidip gelmek zor" diyerek durumu açıklıyor.

Yeni birim bir türlü açılmadı. Ahtme'de bir buçuk yıldır psikiyatrist nöbeti tutulmuyor; acil yatış gerektiren hastalar başka şehirlere, çoğunlukla Tartu'ya yönlendiriliyor. Ancak orada da boş yer sıkıntısı yaşanıyor. Ahtme Hastanesi kapandıktan sonra ne olacağı ise henüz karara bağlanmadı.

Ida-Virumaa Merkez Hastanesi yöneticisi Tarmo Tohver, "En büyük sorun doktorların işini nasıl düzenleyeceğimiz. Yani ayaktan tedavi kısmı çalışıyor ama yatılı kısmımız yok. Bu işi nasıl organize edeceğimiz şu an en önemli konu. Biraz zamanımız var, beş ay daha, ama bu beş ay içinde çözmemiz gerekiyor" dedi.

Hastaneler psikiyatri hizmetini nasıl düzenleyeceğini ararken, hastalar alıştıkları doktorlardan yoksun kalıyor. Özellikle kendi başına yardım istemekte zorlanan ruhsal ve zihinsel engelli bireyler için durum ağırlaşıyor. Engelliler Odası, tedavinin ağırlıklı olarak ayaktan yürütülmesinin sorunu çözmeyeceği görüşünde.

Ida-Virumaa Engelliler Odası başkanı Ursi Joost, "Bazı korumalarımızı doktora götürüyoruz çünkü gerçek sorunlarını kendileri anlatamıyor. Yardımcı araç gereksinimini değerlendiren yine doktor. Şimdi bize neredeyse her şeyin ayaktan çözülmek istendiği söyleniyor. Bu mümkün değil. Örneğin bir korumamızın acilen yeni bir psikiyatriste ihtiyacı var çünkü hastane artık hasta kabul etmiyor ve tedavi eden doktoru emekli oldu" diye konuştu.

Uzaktan çözüm tartışmalı

Uzman eksikliğini telafi etmenin bir yolu olarak uzaktan danışmanlık gündemde. Ancak onlarca yıldır psikiyatrist olarak çalışan Belotserkovski, bu yöntemin yüz yüze görüşmenin yerini tam olarak doldurabileceğinden kuşku duyuyor. "Eski okuldan bir psikiyatrist olarak bunu pek anlamıyorum. Başka bir uzmanlık dalındaki hekim tahlillere, kardiyogramlara, görüntülere bakıp sonuç çıkarabilir. Ama benim için insanı görmem gerekir. Konuşma sırasında gözbebeklerinin nasıl tepki verdiğini, kızarıp solduğunu, ellerinin titreyip titremediğini görmeliyim. Yani sadece sözcükleri değil, bedenin söylediklerini" dedi.

Özel bir psikiyatriste bir hafta içinde bile randevu alınabiliyor ancak vizite ücreti yüksek. Devlet sisteminde doktor eksikliği yaşanıyor; yatılı hizmeti genişletmek için ise ayrıca paraya ihtiyaç var. Hastane yöneticileri çözüm ararken Ida-Virumaa sakinleri, ihtiyaç duydukları anda gerekli yardımın erişilebilir olacağını umut etmekle yetiniyor.