Fransa'da bütçe krizi ve sokak protestoları tırmanıyor

Fransa, ekonomik ve siyasi krizin iç içe geçtiği bir dönemden geçiyor. Politico'nun haberine göre bütçe sorunları toplumsal hoşnutsuzluğu derinleştirirken, protestolar ve siyasi belirsizlik finansal riskleri artırıyor. Ülkenin 3,5 trilyon euroyu bulan kamu borcu, yatırımcıların tahvil satmasına ya da daha yüksek faiz talep etmesine yol açıyor.

Eski başbakan Michel Barnier, "Fransa finansal krizin eşiğinde. Piyasalara bir sinyal göndermemiz gerekiyor" değerlendirmesinde bulundu.

Sokakta binlerce kişi, gündemde eğitim ve geçim

Ülkede geniş çaplı toplumsal eylemler sürüyor. Yüz binlerce kişi sokaklara çıkarak öğretmen maaşlarına zam, harap durumdaki okulların onarımı ve artan yaşam maliyetlerine karşı destek talep ediyor. 17-18 Ekim'de gösterilere yağma ve olaylar eşlik ederken, geçen hafta sonu yetkililer olayları engellemeyi başardı. Gösterilerin önümüzdeki hafta sonlarında da sürmesi bekleniyor; bu da piyasalardaki belirsizliği artırıyor.

Azınlık hükümetinin 2027 bütçe planı 43 milyar euro tasarruf öngörüyor. Ancak ek kesintiler toplumsal tepkiyi artırabilir; borçlanmanın sürmesi ise borç yükünü ve faiz giderlerini büyütebilir. Bir hükümet üyesi Politico'ya, "Boğazımızda bıçak var ve çoktan kan damlasını hissediyoruz. Öfkeyi duyduğumuzu göstermemiz gerekiyor. Ancak piyasa koşulları düşünüldüğünde hareket alanımız dar" dedi.

Uzmanlar: iflas riski yok, ama vade krizi kapıda

Uzmanlar Fransa'nın henüz Yunanistan'la kıyaslanabilecek bir iflasın eşiğinde olmadığını belirtiyor. Yine de krizin İtalya'nın 2011'deki borç krizine benzeyebileceği ifade ediliyor. İtalya'nın eski başbakanı Mario Monti, ülkenin mali işlerini düzene sokamaması halinde Fransa'nın ciddi bir borç krizine girebileceğini söyledi. Monti, 2011'de İtalya'daki krizi harcama kesintileri ve emeklilik reformuyla hafifletebildiğini hatırlatarak Fransız seçmenin bu riskin farkında olması gerektiğini vurguladı. "Asıl sorun, kamuoyunun bu tehdidin yeterince farkında olmaması ve endişe duymaması. Fransa, kendisini krizin başlangıç noktası olarak görmeye psikolojik olarak hazır değil" dedi.

Ülke yalnızca ekonomiyle uğraşmıyor. Bir ankete göre her on Fransız'dan dokuzu geleceğe karamsar bakıyor ve çocuklarının kendilerinden daha kötü bir yaşam süreceğinden endişe ediyor. Demokratik sisteme duyulan güven de azalıyor. Bu karamsarlık ortamında seçmen giderek Marine Le Pen ve Jean-Luc Mélenchon'a yöneliyor; Édouard Philippe gibi merkez adaylar ise destek kaybediyor. Her iki popülist isim de emeklilik yaşının düşürülmesi dahil büyük harcamaları savunuyor; bu da bütçe açığını daha da ağırlaştırabilir. Eski maliye bakanı Eric Lombard, "Protestoların piyasaları etkilediği açık" dedi.