Estonya'ya Rusya'dan gıda ithalatı sürüyor

Estonya ile Rusya arasındaki mal ticareti, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam ölçekli işgalinin başlamasından bu yana büyük ölçüde daralmış olsa da ülkeye hâlâ Rusya'dan gıda maddeleri ithal ediliyor. Bu durumun yakın dönemde değişmesi bekleniyor; zira her yeni yaptırım paketiyla birlikte kısıtlamalar artıyor ve Avrupa Birliği'nin (AB) nihai hedefi Rusya mallarına tam ambargo uygulanması.

Estonya'da faaliyet gösteren Tespi adlı gıda toptancısı, yaptırıma tabi olmayan Rusya ve Belarus ürünlerini ülkeye getiriyor. Bu ürünleri başka gıda mağazaları da satışa sunuyor. Aracı firmaların birçoğu Rusya'dan gelen ürünler hakkında konuşmaktan kaçınıyor.

Kimyasal maddeler ve nadir toprak elementleri istisna

Estonya'nın Avrupa'dan özel izin aldığı bazı kimyasal maddeler ve nadir toprak elementleri bir yana bırakılacak olursa, ülkeye Rusya'dan şu anda ağırlıklı olarak sadece gıda ürünleri ithal ediliyor. Örneğin Ağustos ayında Rusya'dan gıda ve hayvansal ürün ithalat hacmi yaklaşık 1 milyon avro seviyesindeydi. Geçen yıl bu rakam bazı aylarda 3 milyon avroya kadar çıkmıştı. Büyük savaşın başlangıcından itibaren belirgin bir düşüş görülse de bu azalma çok yüksek değil.

Estonya Vergi ve Gümrük Kurumu'nda (Maksu- ja Tolliamet) gümrükten sorumlu genel müdür yardımcısı Ursula Riimaa, gıda ithalat rakamlarının aşağı yukarı dalgalanmasını gemilerle taşınan ürün partilerinin büyüklüğüne bağlıyor. Riimaa, genel anlamda Rusya ile ticaretten çok az şey kaldığını belirtiyor.

Riimaa'ya göre savaş öncesi dönemde Rusya'dan yaklaşık 2,2 milyar avro değerinde mal ithal ediliyordu. Bu yılın ilk sekiz ayında ise ithalat hacmi yaklaşık 40 milyon avro seviyesinde gerçekleşti. Yani pandemi öncesine kıyasla on katın üzerinde bir azalma söz konusu.

AB yaptırımları gıdada henüz tam kapsayıcı değil

Avrupa Birliği'nin yaptırım politikası en çok Rus savaş makinesini besleyen sektörlere yöneliyor; örneğin petrol ürünleri ve yer altı kaynaklarının ihracatı bu kapsamda. Rusya açısından daha az gelir getiren mal grupları ise şu ana kadar yasak listesinin dışında tutuldu.

Dışişleri Bakanlığı yaptırımlar dairesi genel müdürü Kadri Elias-Hindoalla, gıda ürünleri ve tıbbi malzemelerin büyük ölçüde yaptırım dışı kalan iki ana mal kategorisi olduğunu söylüyor. Lüks ürünler listesinde ise Rusya'ya hem ithalat hem de ihracat yönünde yasaklanan bazı gıda maddeleri bulunuyor.

Savaş öncesi döneme kıyasla AB'den Rusya'ya ihracat yüzde 60, ithalat ise yüzde 90 oranında azaldı. Buna karşın her bir yaptırım paketiyle birlikte yeni kısıtlamalar devreye giriyor.

Önümüzdeki yıldan itibaren en önemli adım olarak, birçok Avrupa ülkesinin hâlâ Rusya'dan satın aldığı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatına yönelik kısıtlama yürürlüğe girecek.