Estonya'nın üç şehir orkestrası hükümetten yeni finansman modeli istedi

Estonya'nın üç şehir orkestrası, kültür bakanı Heidy Purga'ya başvurarak orkestrelere yönelik finansmanın Tallin Şehir Tiyatrosu (Tallinna Linnateater) ile yapılan anlaşmaya benzer bir modelle yürütülmesini öneriyor. Narva Şehir Senfoni Orkestrası, Pärnu Şehir Orkestrası ve Tallin Oda Orkestrası (Tallinna Kammerorkestri) temsilcileri, mevcut finansman düzenlemesinin etkinliklerini yıllar öncesinden planlamalarına yetecek bir güvence sağlamadığını belirtiyor.

Başvuruda, planlanan finansman değişikliklerinin duyurulduğu zamanlama eleştirilirken, bilginin orkestrelere sezon planlaması için çok geç ulaştığı vurgulanıyor. Temsilciler, profesyonel orkestraların doğasının bir ila iki yıl önceden planlama gerektirdiğini hatırlatıyor. Nitekim birçok orkestranın şimdiden 2028 sezonunu ve projelerini hazırladığı, şefler, solistler ve iş birliği ortaklarıyla görüşmeler yürüttüğü kaydediliyor.

Bakanlık 2024'te kesinti bilgisini geç duyurdu

Orkestralar, Kültür Bakanlığı Sanat Dairesi Başkanı Katre Väli'nin 30 Eylül 2024'te kendilerini önümüzdeki üç yıla ait destek kesintileri konusunda bilgilendirdiğini aktarıyor. Orkestralar planlamalarında bu değişiklikleri zaten dikkate aldıklarını belirtiyor, ancak şimdi gelecek finansman konusundaki belirsizlik endişe yaratıyor.

"Gelecek finansmana ilişkin bugünkü belirsizlik, profesyonel bir orkestranın çalışma süreciyle bağdaşmıyor. Kuruluşun faaliyet olanakları ve mali kaynakları hakkında netlik olmadığında, sorumlu bir planlama son derece zorlaşıyor ve sanatsal hedefler koymak güvenilir olmaktan çıkıyor" denilen başvuruda, durumun özellikle uluslararası iş birliklerinin planlanmasını etkilediği vurgulanıyor.

Orkestralar, yurt dışı ortakların, şeflerin ve solistlerin kendi programlarını yıllar öncesinden planladığını hatırlatıyor. Estonya orkestralarının etkinlik hacmi ve finansmanı konusunda güvenceleri olmadığı takdirde uzun vadeli iş birliği anlaşmaları imzalamalarının ve uluslararası projelere eşit ortak olarak katılmalarının mümkün olmadığı ifade ediliyor. Bunun hem orkestraların gelişim olanaklarına hem de Estonya kültürünün uluslararası görünürlüğüne zarar verdiği belirtiliyor.

Bakanlık: Amaç durağan değil, yasal çerçeveye uyum

Başvuruda müzik danışmanı Kertu Aksim'in 29 Eylül'de gönderdiği bilgilendirme yazısına da atıfta bulunuluyor. Bu yazıda şehir orkestralarının finansman düzenlemesinin değiştirilmesinin amacının, finansmanı yürürlükteki yasal çerçeveye uygun hale getirmek ve destek başvurularının işlem sırasını uyumlaştırmak olduğu açıklanıyor. Aksim'e göre amaç, devletin kültür politikası önceliklerini veya müzik topluluklarına destek ilkelerini değiştirmek değil. Ancak yazıda, hiçbir başvuru sahibine destek miktarının önceden garanti edilemeyeceği de belirtiliyor; çünkü nihai teklifi başvuruların değerlendirilmesinin ardından komisyon yapıyor.

Orkestralar ise Tallin Şehir Tiyatrosu ile Kültür Bakanlığı arasında devlet desteğinin tahsisi için ayrı bir anlaşma imzalandığını hatırlatıyor. Hem Tallin Şehir Tiyatrosu'nun hem de şehir orkestralarının sahne sanatları kurumu olarak Estonya kültür hayatında önemli rol oynadığı belirtilerek, üç şehir orkestrasına destek verilirken Tallin Şehir Tiyatrosu'nda uygulanan ilkelerin esas alınması öneriliyor.

Başvuruyu Narva Belediye Başkan Yardımcısı Eduard Parts, Pärnu Şehir Orkestrası Direktörü Helen Erastus ile Tallin Oda Orkestrası yapımcısı ve sanat yönetmeni vekili Kaido Kelder ve orkestranın konser şefleri, şef yardımcıları, çalgı grupları şefleri ve yapımcısı imzaladı.