Estonya'nın elektrik dağıtım şirketi ağa 10 yılda 1,9 milyar avro yatıracak

Estonya'nın en büyük elektrik dağıtım şirketi Elektrilevi, 2035 yılına kadar elektrik şebekesine 1,9 milyar avro yatırım yapmak istiyor. Ancak şirket, mevcut ağ tarifelerinin bu miktarı tam olarak karşılamadığını bildirdi.

Bağlı ortaklığı Imatra Elekter ile birlikte Estonya dağıtım şebekesinin yüzde 99'una sahip olan Elektrilevi, yeni kalkınma planının ön taslağında ülkenin enerji sektörü hedeflerine ulaşmayı amaçlıyor. Bu hedefler için Estonya dağıtım şebekesinin önümüzdeki on yılda yaklaşık 1,9 milyar avroya ihtiyacı olduğu belirtiliyor.

Şirket, bu fonlar için şu anda bir karşılık bulunmadığını, mevcut ağ tarifelerinin gerekli finansmanı sağlamadığını ve şebekenin kriz dayanıklılığının güçlendirilmesinin ayrıca yaklaşık 350 milyon avro gerektirdiğini açıkladı. Bu tutarın da mevcut ağ tarifelerinden karşılanamayacağı ifade edildi.

Eski altyapı yenilenecek

Bu dev yatırımların gerekçesi olarak şebekenin yüzde 28'inin tasarım ömrünün sonuna ulaştığı ve bu oranın her yıl arttığı gösteriliyor. Elektrilevi Yönetim Kurulu Başkanı Mihkel Härm, amaçlarının bu eğilimi durdurmak ve önümüzdeki 10 yılda şebekeye yaklaşık 1,9 milyar avro yatırım yapmak olduğunu söyledi.

Yatırım ihtiyaçları şirketin mali kapasitesini aştığı için, 2027 yılında beş bölgesel trafo merkezinde esneklik hizmetleri pilot projesi başlatılacak. Bu projeyle elektrik tüketicileri, üreticileri ve depolama sistemlerinin dahil edilerek bazı şebeke yatırımlarının ertelenip ertelenemeyeceği veya vazgeçilip vazgeçilemeyeceği değerlendirilecek. Başarılı olması halinde yüksek voltaj şebekesi yatırım ihtiyacı 80 ila 90 milyon avro azalabilir.

Tüketim artacak

Yatırımlar üç ana hedefe odaklanacak: yeni tüketim ve üretim kapasitelerinin bağlanabilmesi için şebeke kapasitesinin artırılması, kesintileri azaltmak için güvenilirliğin iyileştirilmesi ve şebekenin fırtınalara, arızalara ve daha karmaşık güvenlik durumlarına dayanıklılığının güçlendirilmesi.

Kriz dayanıklılığı yatırımları; altyapı koruması, kriz stokları, şebeke bağlantı çözümleri ve kritik hizmetlerin en zor koşullarda bile kesintisiz sürmesini sağlamak için şebekenin izole çalışma yeteneğine aktarılacak. Ayrıca, yatırımların yaklaşık 67 milyon avrosu bilgi teknolojisi yetenekleri ve siber güvenliğe ayrılacak.

Elektrilevi'nin yatırım ihtiyacı, elektrik tüketimindeki artış projeksiyonuna dayanıyor. Son yıllarda 1250-1450 megavat arasında sabit kalan şebeke pik talebinin, önümüzdeki on yılda yüzde 20-30 artarak 2036'da yaklaşık 1788 megavata ulaşması bekleniyor.

Bu artışta en büyük etkenin ulaşımın elektrifikasyonu olacağı öngörülüyor. 10 yıl içinde elektrikli ulaşımın pik talebinin bugüne göre 125 megavat artması bekleniyor. Enerji depolama çözümlerinin yaygınlaşmasının yaklaşık 94 megavat, sanayinin gelişiminin 47 megavat, binalarda elektrikli ısıtmanın 31 megavat ve diğer faktörlerin 16 megavat katkı sağlayacağı hesaplanıyor.

Veri merkezlerinin büyüyen pazarı da şebeke yatırımlarını gerektiriyor. Härm, Avrupa'daki birçok şebekenin büyük veri merkezlerinin talebini karşılayamadığını, ancak bugün akıllıca yatırım yaparak bu sorunun Estonya'da ortaya çıkmasının önlenebileceğini söyledi.

Hızlı büyüyen dağıtık üretim de yatırım ihtiyacını artırıyor. Geçen yıl şebekeye bağlı dağıtık üreticilerin (çoğunlukla güneş enerjisi) toplam kapasitesi 35 megavatken, 2025 sonunda 1000 megavatı aştı. Ayrıca, şebekeye bağlı depolama sistemlerinin kapasitesi 74 megavata ulaştı.

Yatırımların bir kısmı belirli güvenlik sürelerine bağlı. Alçak gerilim çıplak kabloların en geç 2030 sonuna kadar daha güvenli çözümlerle değiştirilmesi, Tallinn'de 1930-1960'larda inşa edilen eski voltaj sisteminin 2029 sonuna kadar yenilenmesi ve yaklaşık 11 bin 300 topraklanmamış beton direğin 2036 sonuna kadar onarılması planlanıyor.

Yüksek voltaj şebekesinin geliştirilmesi, iletim sistemi operatörü Elering ile iş birliği içinde yürütülecek. Ortak plan kapsamında 80'den fazla proje hayata geçirilecek ve bunların Elektrilevi'ye toplam maliyeti yaklaşık 418 milyon avro olacak. Bu yatırımla şebeke kapasitesinin yaklaşık 1200 megavat artması bekleniyor.

Elektrilevi, yeni kalkınma planını kamuoyunun görüşüne sundu. Planın nihai hali dördüncü çeyreğin başında tamamlanacak. Şirket, 536 bin müşteriye ve 727 bin tüketim noktasına hizmet veriyor ve Estonya genelinde 64 bin 513 kilometre hatta ve 26 bin 101 trafo merkezine sahip.