Estonya'nın Afekt Yeni Müzik Festivali 25. yılını kutluyor

Estonya'nın yeni müzik festivali Afekt, bu yıl 25. kuruluş yıl dönümünü kutluyor. 30 Ekim-5 Kasım tarihleri arasında Tallinn ve Tartu kentlerinde düzenlenecek festival, "Ajaruum" (Zaman-Mekan) temasıyla çağdaş müziğin zaman, mekan, çevre ve değişimle ilişkisini sorguluyor.

Festivalin açılış eseri, Estonyalı besteci Erkki-Sven Tüür'ün "Zeitraum" adlı yapıtı olacak. Bu eser, festivalin ana temasına ilham kaynağı oldu.

Estonya müzik sahnesinden ERSO (Estonya Devlet Senfoni Orkestrası), bu yıl Ernst von Siemens Müzik Vakfı ödülünü kazanan Tallinn Yeni Müzik Topluluğu, şef Arash Yazdani yönetiminde, klarnetçi Taavi Orro ve kemancı Toomas Hendrik Ellervee festivalde yer alacak isimler arasında.

ERSO konserinde, festivalin ilk yıllarında önemli rol oynayan besteciler Tatjana Kozlova-Johannes, Mirjam Tally ve Mart Siimer'in senfonik eserleri, Dieter Ammann ve Kristine Tjøgersen'in yapıtlarıyla birlikte seslendirilecek.

Sınırları zorlayan program

Sınırları zorlamak, yeni müziğin temel özelliklerinden biri ve bu yılki program da bunu yansıtıyor. Chaya Czernowin'in "Immaterial" adlı eseri, sesi alışılmış dil ve anlatı çerçevesinin dışına taşıyarak bağımsız bir ses ve algı olgusu olarak ele alıyor. Tallinn Yeni Müzik Topluluğu'nun "Rituaalid" (Ritüeller) programı ise farklı mekansal, duygusal ve teknolojik dünyaları açıyor.

Uusinta Ensemble'in "Taaskordused" (Tekrarlar) programı, yeni müziğin tekrarlanan icralarda nasıl yeni anlamlar kazandığına odaklanıyor. Festival siparişi olarak Liisa Hirsch'in yeni eseri de bu programda seslendirilecek.

Track3 konseri "Stseenid ja värsid" (Sahneler ve Dizeler), yeni müzik klasiklerini taze bestelerle buluşturuyor. Programın merkezinde, bu yıl 100. doğum günü kutlanan György Kurtág'ın "Hommage à R. Sch." eseri yer alıyor. Konserde ayrıca Jinwook Jung, Jesper Nordin ve Gregor Kull'un eserlerinin Estonya ve dünya prömiyerleri yapılacak.

Afekt'in oda müziği galası, Georges Aperghis'nin 80. doğum gününü, trompet ve elektronik için yazdığı "Trompe-oreille" eseriyle kutluyor. Etkinlikte Anna-Margret Noorhan'ın beş ses için bestelediği "No alternative" eserinin dünya prömiyeri de yapılacak.

"Sillad" (Köprüler) konseri, Polonya, Estonya ve Finlandiya yeni müziğinden bölümleri bir araya getirerek farklı sanatsal duyarlılıklar arasında diyalog alanı oluşturuyor. Programda, bu etkinlik için özel olarak yazılmış üç dünya prömiyeri yer alıyor: Barbara Zachi ve Bartosz Mularski'nin ortak eseri, Piotr Peszat'ın eseri ve Ardo Ran Varres'in eseri.

Festival, bu yıl dinleme deneyimini alışılmış konser formatının dışına taşıyor. Ses ve performans sanatçısı Lauri Lesta'nın "Esemete orkester" (Nesneler Orkestrası) adlı projesi, kullanım dışı kalmış ev aletleri ve mobilyalara yeni bir hayat vererek onları müzik aletlerine dönüştürüyor. Ses sanatçısı Aivar Tõnso'nun "Helistumine" (Seslenme) adlı uyumsuz nesneler orkestrası için yazdığı eser ise fiziksel malzemeler, mekan ve elektronik ses arasındaki ilişkileri araştırıyor. Malzemeler ses yüzeyine, nesneler ise enstrümana dönüşerek modern tüketim toplumu ve ekolojik krize işaret ediyor: Neyi çöp olarak görüyoruz, hangi malzemelere değer veriyoruz ve bir nesnenin ömrü ne kadar sürüyor?

Festival yalnızca konserlerle sınırlı kalmıyor: Estonya Müzik ve Tiyatro Akademisi ile işbirliği içinde festival boyunca panel tartışmaları, konferanslar ve ustalık sınıfları düzenlenecek. Tallinn'e besteciler, icracılar ve uluslararası festival ve kuruluşların sanat yönetmenleri gelecek. Bunlar arasında Jesper Nordin, Jarkko Hartikainen, Christine Fischer, Marco Blaauw ve Santa Bušs yer alıyor.

"Ajaruum" yalnızca müzikal zaman ve mekanı kutlamakla kalmıyor, aynı zamanda çağdaş dünyayı dinleme yoluyla gözlemleme fırsatı sunuyor. Festivalde seslendirilen eserlerin temalarında doğa ve teknoloji, hafıza ve gelecek, insan ve çevre, bireysel ses ve toplumsal baskı iç içe geçiyor. Yeni müzik bu sorulara kesin yanıtlar vermiyor; daha ziyade değişimi, kesintileri ve sürekliliği, çevrenin kırılganlığını ve insanın onu şekillendirme yeteneğini algılayabileceğimiz durumlar yaratıyor. AFEKT 25, geçmiş ve geleceğin aynı anda var olduğu ve her yeni sesin olası bir geleceğin başlangıcı olabileceği bir zaman-mekan olarak şimdiyi dinlemeye davet ediyor.

Festivalin sanat yönetmeni Monika Mattiesen.