Estonya'nın 2016 cumhurbaşkanlığı seçimi ve Kersti Kaljulaid'in zaferi

Estonya'da 2016 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimi, siyasi tarihin en çetrefilli süreçlerinden biri oldu. Hem Riigikogu'da (parlamento) hem de Seçiciler Kurulu'nda yapılan oylamaların başarısızlıkla sonuçlanması, uzlaşma adayı Kersti Kaljulaid'in seçilmesinin yolunu açtı.

Seçim süreci, 29 Ağustos'ta Riigikogu'da yapılan ilk tur oylamayla başladı. Üç aday yarıştı: Merkez Partisi adayı Mailis Reps, Sosyal Demokrat Parti (SDE) ve Reform Partisi'nin ortak adayı Eiki Nestor ile IRL ve Özgür Parti'nin ortak adayı Allar Jõks. Hiçbir aday, 101 üyeli parlamentoda seçilmek için gereken 68 oy çoğunluğuna ulaşamadı; en yüksek oyu 40 oyla Nestor aldı.

Ertesi gün yapılan ikinci turda Reform Partisi ve SDE, Siim Kallas'ı aday gösterdi. Kallas 45, Reps 32 ve Jõks 21 oy aldı. Yine sonuç alınamayınca aynı gün üçüncü tur yapıldı. İlk iki turda en çok oy alan Kallas ile Reps'in yarıştığı üçüncü turda Kallas 42, Reps 26 oy aldı; 30 oy boş çıktı. Parlamento cumhurbaşkanı seçemeyince süreç Seçiciler Kurulu'na taşındı.

Seçiciler Kurulu'nda da kilitlenme

24 Eylül'de toplanan Seçiciler Kurulu'nda beş aday yarıştı: Kallas, Reps, Kaljurand, Mart Helme ve Jõks. İlk turda kimse 168 oyluk barajı aşamadı; en yüksek oyu 83 ile Jõks aldı. İkinci tura kalan Jõks ile Kallas arasındaki yarışta Kallas 138, Jõks 134 oy aldı. 167 oyun gerektiği bu turda da sonuç çıkmayınca seçim yeniden parlamentoya döndü.

O dönem yaşanan bir diğer önemli gelişme, Merkez Partisi içindeki iktidar mücadelesiydi. Parti lideri Edgar Savisaar'ın, kendi partisinin adayı Reps yerine Kallas'ı desteklediği iddia edildi. Reps'in kampanya ekibinden Jaak Aab, Savisaar'ın ilk turda sadık destekçilerinin 10-15 oyunu Kallas'a yönlendirdiğini öne sürdü. Bu durum, partinin iç çekişmeleriyle birlikte seçim sürecini daha da karmaşık hale getirdi.

Kaljulaid uzlaşma adayı olarak öne çıktı

Yaşanan kilitlenmenin ardından siyasi partiler arasında uzlaşma arayışları hızlandı. Dönemin parlamento başkanı ve ilk turda aday olan Eiki Nestor, Kersti Kaljulaid'in isminin bu süreçte öne çıktığını belirtti. "Pazartesi günü kendisini aradım ve salı günü parlamentoya davet ettim. Zaman kısıtlıydı. O dönem Avrupa Sayıştayı'nda en uzun süre görev yapan Estonyalı üyeydi" dedi. Kaljulaid'in, eski Başbakan Mart Laar'a danışmanlık yapması nedeniyle farklı partilerde tanındığına dikkat çekti.

3 Ekim'de parlamentoda yapılan oylamada tek aday olan Kaljulaid, 81 oy alarak cumhurbaşkanı seçildi. Bu, Riigikogu'da bir cumhurbaşkanı adayının aldığı en yüksek oy olarak kayıtlara geçti. Kaljulaid, 10 Ekim 2016'da yemin ederek göreve başladı ve 46 yaşında Estonya'nın en genç cumhurbaşkanı oldu.