Estonyalı sokak sanatçısı von Bomb: sokak sanatı galeriye taşındı

Estonyalı sokak sanatçısı Indrek Haas, bilinen adıyla von Bomb, sokak sanatının artık galerilere ve müzayede evlerine ciddi biçimde taşındığını belirtti. Haas, Estonya kamu yayıncısı ERR'nin kültür programı "OP"e konuk oldu ve çalışmalarında sık sık yasal ile yasa dışı alan arasındaki sınırda gezindiğini anlattı.

Sanatçı, sokak sanatına 2010 yılında başladığını söyledi. "Von Bomb" adının neredeyse tesadüfen seçildiğini ifade eden Haas, aynı dönemde Edward von Lõngus'un da ilk işlerini yaptığını ve adının biraz parodi niteliği taşıdığını, sanki "hepimiz burada birer von'uz, soyluyuz" demek ister gibi olduğunu anlattı.

Eski duvar resminden sonra yeni eserler

Haas bir dönem Baltık ülkelerinin en büyük duvar resminin yazarıydı. Kırmızı şemsiyeli bir kızı gösteren eserinin Ülemiste City'de hâlâ durduğunu, ancak bu sonbahardan itibaren artık Baltık'ın en büyüğü olmadığını belirtti. Aynı binanın uzun duvarında Silver Seeblum imzalı "Ülemiste vanake järvekontoris" adlı çalışmanın yer aldığını ekledi. Şablon (stencil) sanatının amacının hızlı üretim olduğunu vurguladı.

Estonya İç Güvenlik Akademisi'ne (Sisekaitseakadeemia) gençleri çekmeyi amaçlayan bir işbirliği projesinde yer alan Haas, sokak sanatının her zaman en yasal faaliyet olmadığını, bu tür bir konservatif kurumla işbirliğinin kendisini ilginç bulduğunu söyledi. Proje kapsamında beş eser ortaya çıktı. Tallinn'deki T1 alışveriş merkezinin duvarındaki "Midagi deklareerida!" (Beyan edilecek bir şey var!) kaçakçılığa; Tartu Mikrogalerii duvarındaki "Tasakaaluharjutus" (Denge egzersizi) yoldan çıkmış insanların toplumla yeniden aynı ritme gelmesine; Tapa tren istasyonundaki "Pin! Pin!" internet dolandırıcılığı ile telefon sahtekârlığına; İç Güvenlik Akademisi ana binasındaki "Läbimurre!" (Atılım!) daha genel bir konuya; Kääriku top oyunları salonundaki "Valmisolek algab kodust" (Hazırlık evden başlar) ise elektrik kesintisi durumunda krizle başa çıkmaya mizahi biçimde işaret ediyor.

Haas'a göre sokak sanatı giderek profesyonelleşiyor ve daha fazla kabul görüyor; ancak bir kesim bu kurumsallaşmaya karşı çıkıyor. Sanatçı, "Bazıları için biri diğerini dışlamıyor; profesyonel iş yapabilirsiniz, bu yasa dışı iş yapmayacağınız anlamına gelmez" dedi.

Son dönemde Estonya'da sticker (çıkartma) konusunun daha popüler hale geldiğini belirten Haas, bunun çok hızlı olduğunu söyledi. Her yerin kameralarla dolu olduğunu ve kamerasız bir yer bulmanın giderek zorlaştığını; bu nedenle de hızlı resim yapmayı sağlayan şablonun icat edildiğini anlattı. Sözlerini, sokak sanatının galerilere ve müzayede evlerine yoğun biçimde taşındığını ifade ederek tamamladı.