Estonyalı ruh sağlığı hemşiresi: Belirsizlik kaygıyı tetikliyor

Estonya'da ruh sağlığı hemşiresi Britta Jürgenson, ERR'in "Terevisioon" programında yaptığı açıklamada, sürekli kaygı nöbetleri yaşayan kişilerin öncelikle bu nöbetlere neyin yol açtığını anlamasının önemli olduğunu söyledi. Jürgenson, yoğun kaygının nefes darlığı, kalp çarpıntısı ve kötü bir şey olacakmış hissi gibi belirtilere yol açabileceğini belirtti.

Kaygı nöbetinin herkesi etkileyebileceğini ifade eden Jürgenson, bunun genellikle kişinin kendini güvensiz hissettiği yeni bir durumla karşılaştığında ortaya çıkabileceğini anlattı. Panik atak ise daha karmaşık bir duygu olarak tanımlanıyor.

Jürgenson, panik atağın daha güçlü bir müdahale gerektirdiğini ve kişinin kendini çok daha kötü hissetmesine neden olduğunu vurguladı: "Bana bir şey olacak, ölebilirim, bayılabilirim gibi korkular eşlik ediyor."

Kaygı anında ne yapmalı?

Kaygı durumunda, bunun neden kaynaklandığını netleştirmenin durumu hafifletmeye yardımcı olabileceğini söyleyen Jürgenson, "Nedeni anlarsak, kaygıyı kendiliğinden azaltabiliriz. Nedeni tespit edemiyorsak, bu durumdan nasıl çıkacağımızla ilgilenmemiz gerekir" dedi.

Bu durumda Jürgenson, dikkati başka yöne çekmeye yardımcı olan duyuları devreye sokmayı öneriyor. Yaygın bir egzersiz şöyle: Çevrede görülebilecek beş şey, duyulabilecek dört ses, dokunulabilecek üç nesne, koklanabilecek iki koku ve tadına bakılabilecek bir şey bulmak.

Panik atak sırasında kişi, sağlığıyla ilgili çok ciddi bir sorun olduğunu, örneğin kalp krizi geçirdiğini düşünebilir. Jürgenson, panik atak ile diğer sağlık sorunları veya acil durumlar arasındaki farkı şöyle açıkladı: "Panik atak hızla yoğunlaşır, aynı anda çok fazla şey bir arada olur, ancak sonra hızla düşmeye başlar." Şüphe duyanlara, endişe halinde acil yardım numarasını arayabileceklerini de hatırlattı: "Gerekirse yardımın hızla ulaşması için yönlendirme yapabilirler."

Kaygı normal bir tepki olsa da, seviyesini düşük tutmak için adımlar atmak mümkün. Ruh sağlığı hemşiresi, genel ruh sağlığına dikkat etmeyi öneriyor: fiziksel olarak aktif olmak, iyi beslenmek, yeterince uyumak ve ekranlardan da uzaklaşıp dinlenmek. Olumlu deneyimler de önemli.

Daha fazla kaygı yaşama eğiliminde olanlara Jürgenson, en çok kaygı yaratan şeyleri analiz etmelerini ve kaygı tekrar ortaya çıktığında ne yapacaklarına dair bir eylem planı hazırlamalarını öneriyor.

"Bir eylem planınız varsa, beden ve zihin bunun bir yanıtı olduğu sinyalini alır, tabiri caizse korkmak zorunda kalmazlar. Beden ve zihin bilgi ister, belirsizlikten hoşlanmazlar ve bu da kaygıyı tetikler" diye konuştu.

Kaynak: "Terevisioon", röportaj: Juhan Kilumets