Estonya'da yeni savunma bakanı ataması güvenlik uzmanlarını endişelendirdi

Estonya'da eski Savunma Kuvvetleri (Kaitsevägi) komutanı Martin Herem'in savunma bakanı olarak atanması, bazı eski üst düzey askerler ve güvenlik uzmanları arasında endişe yarattı. Eleştiriler, Herem'in kamu görevi ile savunma sanayisi arasındaki geçişi ve savunma alımlarında olası bir aceleciliğe odaklanıyor.

Başbakan Kristen Michal ise Herem'in savunma sektöründe düzeni sağlayabileceğine güveniyor. Bir eski askerin savunma bakanı olması tek başına olağan dışı sayılmaz; ancak emekli tümgeneral Neeme Väli'ye göre süreç yeterince şeffaf değil. Väli özellikle Herem'in savunma şirketi Frankenburg ile doğrudan bağlantısından kaygı duyuyor. Aynı şirketteki başka çalışanların da devlet görevine dönebileceği yönünde söylentiler dolaştığını belirtiyor.

Väli, "Kusti Salm'ın Savunma Bakanlığı'na dönebilmesi için önce onu bulmak gerekiyor. Bu çıkar çatışmasının nasıl çözüleceğini, nasıl önleneceğini söyleyemem. Her şeyin nasıl ilerleyeceğini göreceğiz. Ayrıca bu sorunların nereden başladığına baktığımızda, maalesef bu sorunların Martin Herem'in karar vericiler arasında olduğu dönemde başladığını kabul etmemiz gerekiyor" dedi.

Başbakan Kristen Michal ise "Martin Herem neyi başardığını ve nerede başarısız olduğunu biliyor. Bu alana kamuoyu güvenini yeniden tesis etmek için dışarıdan bir ortak mutlaka sürece dahil edilmeli" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar savunma alımlarındaki aceleciliğe dikkat çekiyor

Güvenlik uzmanı Rainer Saks'a göre başbakanın karşı karşıya olduğu risk, Herem'in başarısına duyduğu inançtan kaynaklanıyor. Savunma Kuvvetleri'nin muhasebe sorunlarının zamanla düzeltilebileceğini, ancak asıl ciddi sorunun savunma alımları olduğunu söylüyor.

Saks, "Hızla büyüyen bir savunma bütçemiz, çok sayıda savunma alımı var ve bu işte deneyimli, bu kaynakları verimli kullanabilen insan eksikliği çekiyoruz. Üstelik büyük bir acelecilik var" dedi.

Saks'a göre Savunma Kuvvetleri ülkeyi elbette mümkün olan en hızlı şekilde koruyabilmelidir. Ancak bir noktadan sonra acelecilik israfa dönüşerek akılsız hatalara yol açabiliyor.

Väli, aynı aceleciliğin Herem'in açıklamalarında da hissedildiğini belirtiyor. "Peki bu acele neye dayanıyor? Martin Herem'in kişisel değerlendirmesine dayanıyor. Bu değerlendirme bugünkü istihbarat değerlendirmelerinin hiçbiriyle doğrulanmıyor. İstihbarat değerlendirmesi hiçbir şekilde siyasi etkiye maruz bırakılmamalı. Süreç yine profesyonellerin istihbarat değerlendirmesi yaptığı ve siyasetin buna göre şekillendiği şekilde işlemeli; tersi değil" diye konuştu.

Väli, yasaların ve prosedürlerin hiçbir koşulda aceleyle değiştirilmemesi gerektiğini, yeni savunma bakanına özel yetkiler verilmemesi gerektiğini ekledi. Başbakana göre Herem böyle bir yetki istemedi; yalnızca reformlar için siyasi destek ve savunmada verimlilik artışı talep etti. Herem bir partiye katılmayı da planlamıyor.

Martin Herem pazar günü tatilden Estonya'ya dönecek.