Estonya'da yağmur suyu arıtma sistemi geliştirildi
Tallinn Teknoloji Üniversitesi araştırmacıları, yağmur suyuyla taşınan kirleticileri tutan akıllı bir sistem geliştirdi.

Tallinn Teknoloji Üniversitesi'nden bilim insanları, şiddetli yağışlarda sokaklardan ve borulardan denizlere ve nehirlere karışan kirli suyu tutabilen akıllı bir sistem geliştirdi. Sistem, drenaj borularına yerleştirilen sensörler sayesinde en kirli suyu borularda hapsediyor ve doğaya karışmasını önlüyor.
Sistem nasıl çalışıyor?
Kristjan Suits ve Ivar Annus liderliğindeki ekip, sistemi yaklaşık 10 bin kişinin yaşadığı Viimsi belediyesindeki 270 hektarlık bir havzada bilgisayar modeliyle test etti. Borulara ve hendeklere sanal su seviyesi ve bulanıklık sensörleri yerleştiren ekip, şiddetli yağışları simüle ederek sistemin performansını gözlemledi.
Sistem, yağış başladığında su seviyesindeki yükselmeyi algılayarak boruların çıkışını otomatik olarak kapatıyor. Bu sayede su, hendeklerde, göletlerde ve borularda bekletiliyor ve içindeki katı parçacıklar dibe çöküyor. Su seviyesi tehlikeli seviyeye ulaşıp sokakları su basma riski oluştuğunda sensörler alarm veriyor ve kapaklar yeniden açılıyor.
Test sonuçları başarılı
Model testlerinde, sistemin hem su seviyesini hem de bulanıklığı aynı anda izlemesi durumunda, küçük ve orta ölçekli yağışlarda doğaya karışan askıda katı madde miktarının yarı yarıya, bazı yerlerde ise yüzde 80'e varan oranda azaldığı görüldü. Ayrıca sistem, en kirli suyun (ilk yıkama) deşarjını bir günden fazla geciktirebiliyor ve bu bilinçli tutma işlemi sokaklarda sel riskini artırmıyor.
Sistemin en önemli özelliği, yağışın başlangıcını ve bitişini tahmin etmek için yağmur ölçer kullanmaması; kararlarını yalnızca borulardaki su davranışına dayanarak bağımsız olarak alması.
Araştırmacılar, gerçek hayatta her şeyin bu kadar sorunsuz olmayabileceğini, sensörlerin düzenli bakım gerektirdiğini, bulanıklık ve kirlilik ilişkisinin her sensör için ayrıca kalibre edilmesi gerektiğini ve sistemin düzenli olarak tortulardan temizlenmesi gerektiğini belirtiyor. Bulgular Urban Water Journal dergisinde yayımlandı.
Bu haber ERR Uudised (Estonca) kaynağındaki bilgiler derlenerek Estonya Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Ahvenlerin karanlık bataklık göllerine uyumu gen düğmeleriyle
Eston, Litvanya ve İsveçli bilim insanları, tatlı su levreğinin karanlık ve asidik bataklık göllerine uyum sağlarken yeni genlerden çok, mevcut genleri düzenleyen küçük Anahtarların devreye girdiğini buldu.

Kargalar insanlardan iki kat hızlı karar veriyor
Almanya'da yapılan araştırma, leş kargalarının görsel bilgiyi insan ve maymunlardan yaklaşık iki kat hızlı işleyerek karar verdiğini ortaya koydu.

EBU: Meta kamu yayıncılarına içerik muafiyeti tanımalı
Avrupa Yayın Birliği, Meta'nın 20 Kasım'da yürürlüğe girecek yeni iş koşullarının kamu yayıncılarını içeriklerini yapay zekâya açmaya zorladığını belirterek düzenleme talep etti.

TÜ doktora çalışması: biyopsi yerine kan testi mümkün
Tallinn Üniversitesi'nde yapılan doktora çalışması, kan plazmasındaki vesiiküllerin daha iyi ayrıştırılmasını sağlayan bir yöntem geliştirdi.