Estonya'da tüketici fiyat artışı üç aydır yavaşladı

Estonya İstatistik Ofisi verilerine göre, tüketici fiyat endeksi (CPI) Ağustos ayında Temmuz'a kıyasla yüzde 0,4 ve 2024 Ağustos'una kıyasla yüzde 1,5 arttı. Geçen yılın Ağustos ayına göre mallar yüzde 0,9, hizmetler ise yüzde 2,4 oranında pahalandı. Böylece yıllık enflasyon, son üç aydır kayda değer şekilde yavaşlamış oldu.

Tüketici fiyat endeksi istatistik servisinin başkanı Lauri Veski, yıllık bazda fiyat artışının son üç aydır çok düşük seyrettiğini ve bu durumun en son 2021 baharında görüldüğünü belirtti. Veski, "Konut ve ulaştırma fiyatları yıllık bazda artmış olsa da, gıda ve alkolsüz içeceklerdeki ucuzlama endeksi ters yönde etkiledi" dedi.

Vergi artışlarının baz etkisi

Estonya Merkez Bankası (Eesti Pank), bu durumun ana nedeninin geçen yılki yüksek vergi artışlarından kaynaklanan baz etkisi olduğunu açıkladı. Banka ekonomisti Lauri Matsulevitš, "En büyük etken, geçen yılki vergi artışlarından kaynaklanan baz etkisi. Geçen yılın ortasında KDV artırıldı, yıl başında ise motorlu taşıt vergisi yürürlüğe girdi. Bu, karşılaştırma tabanını öyle bir noktaya taşıdı ki, bu yıl yıllık enflasyon daha düşük gerçekleşiyor" şeklinde konuştu.

Ağustos ayında konut fiyatları, geçen yılın aynı ayına göre çöp toplama hizmetlerindeki yüzde 53,6'lık, katı yakıtlardaki yüzde 10'luk ve elektrikteki yüzde 3,7'lik artışın etkisiyle yükseldi. Ulaştırma maliyetlerindeki en büyük artışlar ise benzin (yüzde 7,9) ve motorin (yüzde 27,9) fiyatlarından kaynaklandı.

Gıda fiyatlarında düşüş

Gıda ve alkolsüz içecekler, tüketici fiyat endeksinde en büyük ürün grubunu oluşturuyor. Bu grupta geçen yılın Ağustos ayına göre yaşanan yüzde 2,6'lık fiyat düşüşü, genel fiyat artışını baskıladı. Giyim ve ayakkabı fiyatlarındaki yüzde 4,6'lık gerileme de yıllık enflasyonu önemli ölçüde etkiledi.

Temmuz ayına kıyasla Ağustos'ta benzin yüzde 2,3, motorin ise yüzde 11,2 oranında zamlandı. Elektrik fiyatları yüzde 3,1 ve kiralar yüzde 2,7 artarken, doğalgaz aylık bazda yüzde 6,2 ucuzladı. Buna rağmen doğalgaz, geçen yılın ağustos ayına göre hâlâ yüzde 18,3 daha pahalı. Gıdada kahve fiyatı yüzde 3,5, turunçgiller yüzde 12 ve diğer taze meyveler yüzde 9,6 geriledi; ekmek ve unlu mamuller ise yüzde 1, taze sebzeler yüzde 4 zamlandı.

Bu yılın son çeyreğinde enflasyonun hafif ivmelenmesi beklenirken, yıllık ortalamanın yüzde 3'e yaklaşması öngörülüyor. Matsulevitš, "Estonya Merkez Bankası haziran ayında yıl sonu için yüzde 3,4 enflasyon öngörmüştü. Birkaç hafta içinde yeni tahminimizi açıklayacağız; mutlaka revize edilecek ancak genel olarak fiyat artışının dengelendiğini, enerji fiyatlarının ise her iki yönde de sürpriz yapabileceğini söyleyebiliriz" diye konuştu.