Estonya'da revize edilen GSYİH verileri ekonomi hikayesini değiştirdi

Estonya İstatistik Ofisi (Statistikaamet), son dört yıla ait milli gelir hesaplarını revize ederek ülke ekonomisinin sanılandan daha iyi performans gösterdiğini ortaya koydu. Yeni verilere göre, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) önceden tahmin edilenden daha yüksek. Bu durum, hükümetin ekonomi politikalarına ilişkin tartışmaları da yeniden alevlendirdi.

Başbakan Kristen Michal, revize edilen verilerin Estonya ekonomisine dair anlatıyı değiştirdiğini belirterek, "Artık yaklaşık iki yıldır süren ekonomik durgunluktan bahsetmek pek doğru değil" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, hükümeti ekonomiyi kötü yönetmekle suçlayan muhalefete yönelik bir yanıt olarak görüldü.

Analistler, dış etkilerin ve krizlerin etkisini öngörmenin zor olduğunu ancak yeni verilerin memnuniyet verici olduğunu belirtiyor. Revize edilen verilerin, gelecek yılın bütçesini hazırlayan hükümet için de zamanlama açısından uygun olduğu ifade ediliyor. Maliye Bakanlığı'nın ağustos sonunda yayınlaması beklenen yaz ekonomik tahminlerinin de yeni verilere göre güncelleneceği belirtiliyor.

Bütçe ve kültüre yansımaları

GSYİH'nın yükselmesi, hükümetin harcama alanını genişletiyor. Bu durum, özellikle seçim öncesinde koalisyon hükümeti için kritik önem taşıyor. Ancak yazar Kaarel Tarand, Sirp gazetesindeki yazısında, hükümetin geçmişte yaptığı kesintilerin haksızlıklar yarattığını ve bu haksızlıkların giderilmesi gerektiğini savunuyor.

Tarand, özellikle kültür alanına yapılan kesintilere dikkat çekiyor. 2025 yılında yapılan toplam kesintilerin yüzde 10'undan fazlası kültürden yapılırken, kültürün bütçedeki payı yalnızca yüzde 1,8 idi. Bu durum, kültür çalışanlarının Toompea'da protesto gösterilerine yol açmıştı. Ayrıca, öğretmenler ve kültür çalışanları arasındaki maaş farkı da giderek açılıyor. Bu yıl başlangıç seviyesindeki bir öğretmenin maaşı 1970 avro iken, kültür çalışanlarının maaşı 1720 avro.

Kültür yatırımlarının geri kazanılması çağrısı

Tarand, adaletin yeniden tesis edilmesi için öncelikle kültür bütçesine geçmiş yıllarda yapılan kesintilerin iade edilmesi gerektiğini savunuyor. Revize edilen verilerin, kültüre ayrılan kaynakların artırılması için bir fırsat olduğunu belirtiyor. Aksi takdirde, kültür kurumlarının maaş politikalarının iflasın eşiğine geldiğini ve eğitim ile seyahat gibi kalemlerin sıfırlandığını ifade ediyor.

Tarand ayrıca, hükümetin savunma harcamalarını artırma eğiliminde olduğunu ancak kültür gibi alanların da ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Geçmişte Sovyet işgali sırasında kültürel mirasa yönelik saldırıların olduğunu hatırlatan Tarand, bugün de benzer tehditlerin olabileceğine dikkat çekerek, kültürün korunmasının önemini vurguluyor.