Estonya'da radyo yayıncılığının 100. yılı için kitap

Estonya'da radyo yayıncılığının 100. yılına özel bir kitap hazırlayan tarihçi Indrek Treufeldt, bu alandaki tarihin çok derin olduğunu ve hâlâ birçok sürpriz barındırdığını söyledi. Treufeldt, ERR'in sabah programı “Terevisioon”a yaptığı açıklamada, tüm radyo yayıncılığı tarihini bir kitaba sığdırmanın imkânsız olduğunu, ancak en azından bir kısmını aktarmaya çalışacağını ifade etti.

“Ringhääling” kelimesinin doğuşu

Treufeldt, Estoncada “radyo yayıncılığı” anlamına gelen “ringhääling” kelimesinin 22 Kasım 1923'te doğduğunu anlattı. Kreutzwaldi Caddesi'nde bulunan Posta, Telgraf ve Telefon Müdürlüğü'nün başkanı Indrek Rikand, çalışanlarına notunda yeni bir kavram için bir sözcük bulunması gerektiğini yazmış ve kendi önerdiği “ringhääling” kelimesi benimsenmişti. Bir yıl önce ise “broadcasting” kelimesi tartışılmıştı.

Sovyet işgali döneminde radyo yayıncılığının ilginç bir dönemden geçtiğini belirten Treufeldt, “Moskova bunu propaganda kanalı olarak görüyordu. Ancak Finlandiya'nın yakınlığı nedeniyle Estonya'daki yayıncılık Finlandiya ve Batı tarzında yapılmak zorundaydı. Estonlar kendilerine hizmet eden bir sistem kurdular” dedi.

Tarihi program başlıyor

Treufeldt, Eylül ortasında Vikerraadio'da radyo yayıncılığının 100. yılına ithafen tarihi bir program serisine başlayacaklarını açıkladı. Programda arşiv görüntüleri kullanılacak ve farklı dönemlere ışık tutulacak. Örneğin İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman ve Sovyet radyolarının yayınları ele alınacak.

Arşivden birçok belgenin eksik olduğunu, bunun trajik nedenleri olduğunu belirten Treufeldt; 1944 yılında Mart ayında yaşanan bombalamada arşivin büyük bölümünün yok olduğunu, Almanların ayrılırken bazı ses kayıtlarını yanlarında götürdüğünü ve 1960'larda Gonsiori Caddesi'ndeki binada yaşanan su baskınında da kayıplar yaşandığını söyledi. Yine de arşivin zaman zaman yeni belgeler bulduğunu belirtti.

Treufeldt'in kitabının yıl sonunda yayımlanması bekleniyor. Bu arada 31 Ağustos'ta, radyo ve televizyon binalarının önündeki durağa geçici bir sergi kuruldu; eski arşiv fotoğraflarından oluşan bu sergi, yayıncılığın 100. yılı dolayısıyla hakettiği ilgiyi görüyor.