Estonya'da okul ve halk kütüphaneleri için ortak model arayışı

Estonya'da yerel yönetimler, okul kütüphaneleri ile belediye kütüphanelerini bir araya getirerek çocuklar için daha zengin bir okuma ortamı oluşturmaya çalışıyor. Amaç, gençleri dijital ekranlardan kitap dünyasına geri kazandırmak. Yöntemin nasıl uygulanacağına dair karar ise belediyelere bırakılıyor.

Yasaya göre kütüphane, okulda ya da okulun hemen yakınında bulunmak zorunda. Ancak modelin nasıl işleyeceği konusunda son söz belediyelerin. Örneğin Jõgeva'da okul ve halk kütüphanesi yedi yıl önce birleştirilmiş durumda.

Narva eğitim yerleşkesinin okul müdürü Irene Käosaar, çocukların kitapla ilişkisinde çevrenin belirleyici olduğunu söylüyor: “Ne kadar çok kitap görürlerse, ne kadar çok kitabı ellerinde tutarlarsa, kitap okuyan insanları ne kadar çok görürlerse, okumaya başlamaları ve öğrenme sonuçlarının iyi olması o kadar olası.”

Rae'de yirmi yıllık ortak uygulama

Rae belediyesinde de okul ve halk kütüphanesi yaklaşık yirmi yıldır birlikte çalışıyor. Buradaki deneyim, genç okurlar için kütüphanenin konumunun belirleyici olduğunu gösteriyor.

Rae kütüphanesi müdürü Ülle Siska, konumun önemini şöyle anlatıyor: “Bence kütüphanemiz okul binasından yaklaşık bir kilometre uzaktaki eski binasında kalsaydı, bu sayı çok daha küçük olurdu. Çünkü bugünün çocuğu kütüphaneye ancak gerçekten ihtiyacı varsa ayrı bir gidiş olarak gidiyor. Ama okul binasında olunca her şey elinin altında oluyor; öğretmenler için de öyle.”

Uzmanlar ise birleştirmeler sırasında okuldaki kütüphanecinin ortadan kalkmaması gerektiği uyarısında bulunuyor. Onlara göre yalnızca raf dolusu kitap çocuğu okumaya heveslendirmeye yetmiyor.

Kütüphaneciler derneği yönetim kurulu başkanı Kristi Veeber, günümüzün bilgi bolluğu ve yapay zeka çağında kütüphanelerin rolünün daha da arttığını belirtiyor: “Güvenilir bilgi bulmak giderek zorlaşıyor ve bu insanlara öğretilmeli. Kütüphane, bu konuda başvurulabilecek güvenilir bir yer.”

Şehirler ve belediyeler birliği kültür danışmanı Agne Vaalmäe ise ortak mekânın çekiciliğine dikkat çekiyor: “Burada öğrenilecek, bir araya gelinecek, kültürün tadını çıkarılacak iyi bir ortam olduğunu görüyor ve belki burada gelmeye başlıyor.”

Okul ve halk kütüphaneleri arasındaki işbirliğine yakın zamanda daha net bir çerçeve çizmesi beklenen yeni halk kütüphanesi yasası da gündemde.