Estonya'da öğretmenlik kariyer modeli maaş ilgisini artırdı

Estonya'da bu öğretim yılından itibaren geçerli olan ulusal öğretmenlik kariyer modeli, öğretmen unvanı ile maaşı birbirine bağlıyor. Kıdemli (vanemõpetaja) veya uzman/başöğretmen (meisterõpetaja) unvanını alan öğretmenler daha yüksek maaş aldığı için bu unvanlara başvuru birkaç yılda üç katına çıktı.

Pazartesi günü, Öğretmenler Günü'nde sonbahar başvuru dönemi de sona erdi. Gün itibarıyla kıdemli veya uzman öğretmen unvanı için 170 portfolyo teslim edildi. Estonya Öğretmenler Birliği yönetim kurulu üyesi Margit Timakov, şu anda geçen yılın tamamındaki kadar kıdemli öğretmen başvurusu geldiğini belirterek değerlendirme sürecinin birden fazla turda yapıldığını ve sayının daha da artacağını söyledi.

Ancak tüm başvurular daha yüksek unvan seviyesine uygun bulunmuyor. Timakov, portfolyodan kişinin başvuruya ne kadar ciddi yaklaştığının görülebildiğini, başvuru sayısı arttıkça olumsuz karar sayısının da arttığını ve hâlâ sadece şansını denemek için başvuranlar bulunduğunu ifade etti.

Okullarda personel ve bütçe baskısı

Mahtra temel okulundaki 60 öğretmenden beşi kıdemli öğretmen seviyesine başvurmayı düşünüyor; okulda hâlihazırda iki kıdemli öğretmen görev yapıyor. Okul, hem kıdemli hem de uzman/başöğretmen unvanına sahip öğretmenlere ulusal maaş tarifesinin üçte birinden fazlasını ödüyor. Bu durum bütçe yönetimini zorlaştırıyor.

Okul müdürü Edgar Roditšenko, "Bütçeyi nasıl denkleştireceğiz diye düşünüyorum ama sonu iyi olsun" dedi. Ona göre en önemlisi sınıfın önünde ne yaptığını bilen ve orada olmak isteyen bir öğretmenin durması; öğretmen ancak hak ettiği ücreti aldığında bunu isteyebiliyor.

Nõmme temel okulunda da üç öğretmen daha yüksek kariyer seviyesini değerlendiriyor. Okul müdürü Õnnela Leedo-Küngas, şu an maaş için kaynak bulunduğunu ancak talebin daha da artması durumunda ne olacağını öngöremediğini belirtti. Okul yöneticilerinin sistemin ne kadar sürdürülebilir olduğu konusunda soruları olduğunu söyledi.

Uzman öğretmene ihtiyaç analizi eksik

Öte yandan eğitim sisteminin ne kadar üst düzey öğretmene ihtiyacı olduğu da net değil. Timakov, uzman/başöğretmen profiline sahip kaç öğretmene ihtiyaç duyulduğunun henüz ulusal düzeyde analiz edilmediğini, bunun şu an deneme yanılma yöntemiyle ilerlediğini ekledi.

Estonya'nın kariyer basamaklı öğretmenlik modeli, öğretmenliği çekici hale getirmek ve nitelikli öğretmeni elde tutmak amacıyla kurulmuş; unvan yükseldikçe maaş da devletin belirlediği tarifede artıyor.