Estonya'da muhalefet hükümeti borçlanmakla suçladı

Estonya devlet televizyonu ERR'de düzenlenen bütçe tartışmasında muhalefet partileri hükümeti, seçim vaatlerini finanse etmek için borçlanmakla suçladı. Koalisyon partileri ise bütçe açığının azaltıldığını savundu.

Tartışmaya Erkki Keldo (Reform Partisi), Lauri Laats (Merkez Partisi), Riina Sikkut (Sosyal Demokrat Parti), Rain Epler (EKRE), Aivar Kokk (Isamaa) ve Toomas Uibo (Eesti 200) katıldı. Program sunucusu Andres Kuusk, Reform Partisi'nin bütçe açığını her yıl 0,5 puan azaltmayı vaat ettiğini, ancak bu hedefin önümüzdeki yıllarda tutturulamayacağını belirtti.

Koalisyon: kesintiler sürüyor

Keldo, partinin yine de açığı azalttığını savundu. Gelecek yılın açık tahmininin ilkbahardaki yüzde 4,9'dan yaz aylarında yüzde 4,4'e gerilediğini, hükümetin sunduğu devlet bütçesinde ise açığın yüzde 4 olarak öngörüldüğünü kaydetti. Keldo, iyileşmenin süren harcama kesintileriyle sağlandığını ve hükümetin şimdiye kadar yaklaşık 1,5 milyar euroluk ek kesinti yaptığını söyledi.

Isamaa'dan Aivar Kokk ise hükümeti bütçede harcamaları gizlemekle suçladı. Riigikogu'ya (Estonya Parlamentosu) ikinci bir ek bütçe sunulmasını eleştiren Kokk, hükümetin gelecek yıla ait harcamaları öne çektiğini, bunların arasında nerede kullanılacağı bilinmeyen 28 milyon euroluk Rail Baltica ray bütçesinin de bulunduğunu belirtti. Kokk ayrıca Reform Partisi'nin gelir vergisi muafiyetinin borçlanmayla finanse edildiğini, hükümetin bu vaadi yerine getirmek için hem bu yıl hem gelecek yıl borçlandığını öne sürdü.

Muhalefet vergi sisteminde değişiklik istiyor

Merkez Partisi'nden Lauri Laats, hazırlanmakta olan devlet bütçesini felaket olarak nitelendirdi ve Estonya'nın vergi sisteminde kapsamlı bir revizyon çağrısı yaptı. Ülkenin tüketim vergilerine bağımlılığını eleştiren Laats, bunların vergi gelirlerinin yüzde 40'ını oluşturduğunu söyledi. Merkez Partisi'nin tüketim vergilerini, özellikle gıdadaki KDV'yi düşüreceğini belirtti.

Sosyal Demokrat Riina Sikkut, partisinin bütçeye destek konusunda siyasi şantaj yapmayacağını söyledi. Ancak özellikli sağlık hizmetlerinin finansmanı gibi bazı harcamaların ideolojik bir mesele olmadığını vurguladı. Sikkut, Yüksek Mahkeme'nin, fon veya yer sıkıntısının devleti insanların temel haklarını güvence altına alma sorumluluğundan muaf tutmadığına dair kararını hatırlattı.

Sikkut, Sosyal Demokratların dezavantajlı grupları desteklemeye yönelik düzenleme önergeleri sunmayı planladığını ve hem koalisyondan hem muhalefetten destek almayı umduğunu belirtti.

Eesti 200'den Toomas Uibo, gelecekteki hükümetlerin bütçe açığını her yıl 0,5 puan azaltmayı sürdürmesini umduğunu ifade etti. Bu hızın korunmasının ulusal borcu dengeleyeceğini ve zamanla borcun azalmaya başlamasını sağlayacağını söyledi. Uibo, 0,5 puanlık kesintinin bile zor olduğunu kabul etti.

EKRE'den Rain Epler, Estonya'nın bir harcama sorunu yaşadığını ve daha fazla kesinti yapılabilecek alanlar olduğunu savundu. Reform Partisi'ni devlet harcamalarını artırmakla suçlayan Epler, son beş yılda devlet bütçesinin yüzde 50'den fazla büyüdüğünü, gayrisafi yurt içi hasılanın ise sadece yüzde 4 arttığını belirtti.

Sikkut, hükümetin kesinti yaklaşımını da eleştirerek bazı maliyetleri gelecek yıllara kaydırarak harcamaları yalnızca kâğıt üzerinde azalttığını söyledi. Sikkut'a göre hükümetin manevra alanı, gelir vergisi "tümseğini" ortadan kaldırmayı finanse etmek için planlanan vergi artışından vazgeçmesiyle sınırlandı.

Estonya yakın zamanda kademeli temel muafiyet indirimi sisteminden herkes için sabit 700 euroluk muafiyete geçti; bu değişiklik devlete yılda 500 milyon euroyu aşan bir maliyet getiriyor.