Estonya'da motorin zammı atık toplama fiyatlarını artırabilir

Estonya'da bu sonbaharda motorin fiyatlarının litre başına yaklaşık 2 euro seviyesine yükselmesi, atık toplama sektörünü ve tarım üreticilerini maliyet baskısı altına aldı. Orta Doğu krizinin tetiklediği fiyat artışı, özellikle yakıt giderlerinin yüksek olduğu taşımacılık ve üretim faaliyetlerini olumsuz etkiliyor. Ülkenin güneyinde faaliyet gösteren atık yönetimi şirketi Eesti Keskkonnateenused (Estonya Çevre Hizmetleri), yerel yönetimlerle atık toplama fiyatlarını artırmak için bu yıl içinde görüşmelere başlamak durumunda kaldı.

Atık toplama şirketleri fiyat görüşmelerine hazırlanıyor

Estonya'da atık toplama sözleşmeleri genellikle yerel yönetimlerle birkaç yıllık süreler için ve uzatma imkânıyla yapılıyor. Ancak şirketin güney bölgesi müdürü Mart Laidmets, sözleşme imzalandığı sırada akaryakıt fiyatlarında bu denli ani bir artışın öngörülmesinin neredeyse imkânsız olduğunu belirtti. Laidmets, "Bizim açımızdan şu anda yapılacak tek şey, belediyelerle fiyatı artırıp artırmayacaklarını ve ne kadar artırabileceklerini görüşmek" dedi.

Laidmets, yaz aylarında atık işleme fiyatının devletin kirlilik vergisi nedeniyle zaten ciddi biçimde arttığını hatırlatarak, "Şu anda son sınırdayız. Maliyetler önemli kalemlerde beklenmedik şekilde yükselirse hızlı bir şekilde harekete geçmemiz gerekir, ancak verimliliği daha fazla artıracak alan kalmadı" diye konuştu.

Eesti Keskkonnateenused'in güney bölgesinde, Tartu şehri ve Setomaa gibi bölgelere hizmet veren yaklaşık 30 aracı bulunuyor. Bölgede ayda yaklaşık 60 bin litre motorin tüketiliyor. Laidmets, kendi yakıt giderlerinin yanı sıra hizmet aldıkları iş ortaklarının da yüksek taşıma maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Tartu-Tallinn veya Võru-Tallinn gibi güzergâhlarda yük taşıyan bu firmaların da yakıt maliyetlerinin arttığını ve mümkün olduğunda yakıt ek ücreti yansıtıldığını belirtti.

Çiftçiler artan maliyetlerle mücadele ediyor

Artan akaryakıt fiyatları tarım sektörünü de vurdu. Jõgevamaa bölgesinde tahıl üretimi yapan Tõnis Soopalu, daha önce 450 litrelik traktör deposunu doldurmanın 270 euroya mal olduğunu, şimdi ise bunun 550 euroya çıktığını söyledi. Bu miktarın yaklaşık bir iş gününe yetebildiğini belirten Soopalu, hasat döneminde harman makinesi ve kurutma tesisinin çalıştığı yoğun günlerde günde 1000 litreden fazla yakıt tüketildiğini ifade etti. Bu da günlük ya 600 euro ya da 1200 euro yakıt maliyeti anlamına geliyor.

Soopalu, maliyet tasarrufu için ne yapacağı konusunun büyük bir soru işareti olduğunu belirterek, "Girdilerden tasarruf edersem verim düşer. Kütüphanenin gerekli işlerini yapmazsam ya da kurutmayı durdurursam ürünüm bozulabilir veya sonuç yine iyi olmaz" dedi.

Buna rağmen büyük bir panik için henüz erken olduğunu söyleyen Soopalu, sürekli değişen durumun maliyetleri güvenli biçimde yönetmeyi zorlaştırdığını ekledi. Petrol fiyatlarının bu kadar yüksek seyretmesinin uzun vadede sürdürülebilir olmadığını belirten Soopalu, geleceğe dair endişelerini dile getirdi. Motorinin yükselmesinin yanı sıra tarımda temel gübre olan azotlu gübrelerin üretiminde kullanılan doğal gazın fiyatının da arttığını, bunun da gübre maliyetlerini yukarı çektiğini ifade etti.