Estonya'da kalp sağlığı AB'nin en kötüleri arasında

Estonya'da kalp sağlığı, Avrupa Birliği ülkeleri arasında en kötü seviyelerden birinde. Hem erken ölüm oranları hem de sağlık kaybı göstergeleri son derece yüksek. Kardiyologlar, öncelikle çocuklarda obeziteyle ve kalp-damar hastalıklarıyla mücadelede kontrolün sağlanması gerektiğini belirtiyor. Hastalıkları daha erken tespit etmek için artık işyeri hekimlerine umut bağlanıyor.

En sık görülen kronik hastalık ve ölüm nedeni

Kalp-damar hastalıkları Estonya'da en yaygın kronik hastalık grubunu oluşturuyor. Aynı zamanda en sık ölüm nedeni ve en fazla erken ölüme yol açan hastalık kategorisi. Estonya Kardiyologlar Derneği Başkanı Märt Elmet, kalp hastalıklarının özelliğinin, oluşma nedenlerinin diğer birçok hastalığa kıyasla iyi bilinmesi olduğunu söylüyor. Elmet'e göre müdahale araçları da mevcut; ancak bu araçların kararlılıkla ve sürekli uygulanması gerekiyor. Elmet, sorunun büyük ölçüde yaşam tarzına bağlı hastalıklar olduğunu, davranış değişiklikleriyle risklerin azaltılabileceğini vurguluyor. Ona göre Estonyalılar sağlık davranışları açısından daha çok Doğu Avrupa profilinde ve sağlıklarına yeterince önem vermiyor.

Elmet, hastalıkları önlemenin ve baştan engellemenin, sonradan tedavi etmekten çok daha ucuz olduğunu ifade ediyor. Yangını söndürmeye benzettiği geç tedavinin son derece maliyetli olduğunu belirten Elmet, sadece Estonya'nın değil diğer zengin Avrupa ülkelerinin de bu yükü finansal olarak kaldıramayacağını ve insan sağlığının boş yere kaybedildiğini söylüyor.

Önlenebilir ölümlerde oran yüzde 30

Avrupa'da önlenebilir ölümlerin yüzde 25'i kalp-damar hastalıklarından kaynaklanırken, Estonya'da bu oran yüzde 30. Kardiyolog Alar Irs, önlenebilir ölümleri azaltmak için hızla artan çocukluk çağı obezitesi sorununa hızla eğinilmesi gerektiğini söylüyor. 2001 yılında gençlerin yüzde 7'si fazla kiloluyken, 20 yıl sonra obez çocuk oranı yüzde 20'ye ulaşmış durumda. Irs, gençlerde obeziteyi ve hareketsizliği azaltacak ne bulunabilirse yapılması gerektiğini belirtiyor.

İkinci olarak kalp-damar hastalıkları riski taşıyan kişilere odaklanılması gerekiyor. Irs, Estonya'da yüksek tansiyonun en net hedef olduğunu belirtiyor. Mevcut verilere göre bu kişilerin tespit edilebileceğini söyleyen Irs, eğitim ve tedaviyle hipertansiyonun komplikasyonu olarak kalp krizi veya böbrek hasarının önlenebileceğini ifade ediyor.

İşyeri hekimi ziyareti tek zorunlu hekim başvurusu olduğu için, yakın dönemde hastalıkların daha erken yakalanıp yakalanamayacağı test edilecek. Sağlık Sigortası Kurumu birinci basamak portföy yöneticisi Liis Kruus, işyeri hekiminin çeşitli analizler yapıp sağlık bilgilerini toplayacağını, kişinin kalp-damar hastalığı riski yüksekse ya da takip edilmeyen bir hastalığı varsa özel bir önleme planı hazırlayacağını, danışmanlık vereceğini ve süreci bugünkünden daha iyi belgeleyeceğini anlatıyor.

Kişinin sağlığının izlenmesi yine aile hekiminin görevi olarak kalacak. Estonya'da yüksek tansiyon nedeniyle yılda ortalama 270 bin kişi hekime başvuruyor ve bunların tedavi maliyeti yaklaşık 36 milyon avroyu buluyor. Dolaşım sistemi hastalıklarının Sağlık Sigortası Kurumu'na yıllık ortalama maliyeti ise 203 milyon avro.