Estonya'da iklim yasası taslağı yatırım güvenliği sağlayacak

Estonya'da hazırlanan iklime dayanıklı ekonomi yasası taslağının enerji sektörüne uzun vadeli yatırım güvenliği getirmesi bekleniyor. Eesti Energia yöneticisi Andrus Durejko, ERR Uudised'de yayımlanan değerlendirmesinde, enerji alanındaki kararların on yıllara yayıldığını ve bu nedenle yasal çerçevenin öngörülebilir olmasının kritik olduğunu belirtti.

Durejko'ya göre bir elektrik santrali, rüzgar parkı, depolama tesisi veya yeni sanayi birimi, mevcut yöneticiler ve stratejiler değiştikten sonra da çalışmaya ve değer üretmeye devam etmek zorunda. Bu nedenle iklim yasasının sağlayacağı uzun vadeli netlik, şirketler açısından büyük önem taşıyor.

Narva santralleri hâlâ kritik önemde

Enerji yatırımlarının uzun vadeli doğasını en iyi anlatan örneklerden biri, her kış tekrarlanan "Narva santralleri çalışacak mı" endişesi. Petrolden elektrik üreten Balti ve Eesti elektrik santralleri sırasıyla 1959 ve 1969'dan bu yana faaliyet gösteriyor. Daha yeni kapasitelerin bulunmaması nedeniyle bu santraller Estonya'nın arz güvenliği açısından hâlâ kritik rol oynuyor.

Estonya'da yeterli miktarda yeni ve daha temiz üretim kapasitesi kurulamamasının çeşitli nedenleri var. Durejko, bunların en ağırlıklısının uzun vadeli ve net biçimde tanımlanmış iklim hedefleri ile iklim politikası çerçevesinin eksikliği olduğunu yazıyor.

Enerji şirketleri uzun vadeli plan yaparken oldukça somut sorularla karşılaşıyor: Yenilenebilir enerjiye ne kadar yatırım yapılmalı, elektrik sistemi ne kadar depolama ve yönetilebilir kapasiteye ihtiyaç duyuyor, ısı temini hangi çözümlerle sağlanacak ve yeni teknolojiler ne zaman sanayi ölçeğinde kullanıma hazır olacak?

Taslak yasa, Estonya'nın sera gazı emisyonlarını azaltma hedeflerini 2030, 2035 ve 2040 yılları için belirliyor; 2050 için ise iklim nötrlüğü hedefi koyuyor. Aynı zamanda şirketlere bu hedeflere hangi teknoloji ve yatırımlarla katkı sağlayacaklarını seçme esnekliği bırakılıyor.

Düzenli izleme ve raporlama öngörülüyor

Yasa tasarısı, hedeflere ulaşma yolunda düzenli bir değerlendirme çerçevesi oluşturuyor. Her yıl yayımlanacak iklim raporu Estonya'nın emisyonlarının nasıl değiştiğini ve belirlenen hedeflere doğru ilerleyip ilerlemediğini gösterecek. En az beş yılda bir ise ekonominin rekabet gücü ve teknolojik hazırlık düzeyi değerlendirilecek.

Böylece politika; teknoloji, enerji fiyatları, ekonomik ortam ve güvenlik durumundaki gelişmelere göre güncellenebilecek, gerektiğinde yol haritaları, programlar ve hedefler düzeltilebilecek.

Durejko'ya göre rekabet gücünün iklim hedefleriyle ilişkilendirilmesi şirketler için merkezi önemde. Tasarı, temiz ekonomiye geçişi uygun fiyatlı ve istikrarlı enerji, ekonomik kalkınma, istihdam ve arz güvenliğiyle bağlantılı hale getiriyor.

Bir sanayi şirketi yatırım kararı alırken on yıllar sonrasını hesaplıyor; enerji fiyatı ve erişilebilirliği, elektrik sisteminin güvenilirliği ve düzenleyici çerçevenin öngörülebilirliği gibi unsurları değerlendiriyor. Durejko, Eesti Energia'nın son yıllarda temiz enerji üretimine bir milyar avronun üzerinde yatırım yaptığını, ancak yenilenebilir enerji, depolama, esnek enerji yönetimi, elektrifikasyon, ısı ekonomisi ve daha temiz yakıtlara ilişkin önemli yatırımların hâlâ önünde olduğunu belirtiyor.