Estonya'da iflas dalgası iddiasına bakanlıktan yalanlama

Estonya Adalet ve Dijital İşler Bakanlığı, İflas Hizmeti'nin ülkede yaygın bir iflas dalgası yaşandığı yönündeki iddiasını reddetti. Bakanlık danışmanı Marja Roht, İflas Hizmeti'nin başvurusuna verdiği yanıtta, istatistiksel verilerin iflasın yaygın ve hızlı bir şekilde arttığı görüşünü desteklemediğini belirtti.

Mahkeme istatistiklerine göre, son üç yılda iflas başvurularının sayısı aşırı artmadı. Roht, 2024'te iflas başvurularının bir önceki yıla göre yüzde 33 arttığını ancak bunun iflas kararlarının sayısında artışa yol açmadığını söyledi. 2025'te ise iflas başvuruları yüzde 5 azalırken, iflas kararlarının sayısı aynı seviyede kaldı. Roht, işlem sayısının önceki yıllara benzer bir aralıkta kaldığını ve yaygın bir iflas artışı olmadığını vurguladı.

Roht, 2000 yılına kadar uzanan Ticaret Sicili istatistiklerinin de iflas sayısında belirgin bir artış olmadığını doğruladığını, Estonya Merkez Bankası verilerine göre şirketlerin ödeme davranışının genel olarak iyi olduğunu ve kredi kalitesinin geçen yıl iyileştiğini ekledi.

Bakanlık: Hesaplamalar keyfi ve hatalı

Bakanlık, İflas Hizmeti'nin 12,5 milyar avroluk kayıp tahmininin matematiksel olarak hatalı ve ampirik olarak doğrulanmamış varsayımlara dayandığını eleştirdi. Hizmet, raporlarını zamanında sunmayan şirketleri, varlığı olmayan büyük borçlularla keyfi olarak eşitleyerek verilerin güvenilir olmadığını belirtti. Roht, bu rakamın hipotetik bir çarpım işleminin sonucu olduğunu, gerçek bir kayıp ya da güvenilir bir istatistiksel tahmin olmadığını ifade etti.

İflas Hizmeti'nin Estonya iş dünyasında 18 milyar avroluk gizli borç olduğu tahmini de eleştirildi. Bakanlığa göre, belirli bir büyük borçlu grubunun ortalamalarını tüm ekonomiye genellemek sonucu yapay olarak şişiriyor ve matematiksel bir temeli yok. Roht, 400.000 avroluk aritmetik ortalamanın tipik bir varlıksız şirketi tanımlamadığını ve küçük bir grup büyük borçlunun etkisiyle sonucun şişirildiğini söyledi.

İşsizlik Sigortası ödemeleri ve raporlama istatistikleri

Bakanlık, Estonya İşsizlik Sigortası Fonu tarafından ödenen iflas tazminatlarının her zaman kötü niyetli yönetim hatalarından kaynaklandığı iddiasına da itiraz etti. Bu ödemelerin çalışanları korumayı amaçlayan ve sosyal riski paylaşan sigorta ve koruma mekanizması kapsamında yapıldığını, devlete verilen zarar niteliği taşımadığını belirtti.

Bakanlık ayrıca, İflas Hizmeti'nin Estonya'daki şirketlerin yarısının raporlarını sunmadığı iddiasını düzeltir. Gerçekte bu oranın yüzde 10 civarında olduğunu söyledi. Bakanlık asıl endişenin sıfır faaliyet bildirimi yapan ve ekonomik katkı sağlamayan firmalar olduğunu ifade ederek, bu firmaların ticaret siciline yük olduğunu vurguladı.

Sonuç olarak bakanlık, İflas Hizmeti'nin iddialarını büyük ölçüde keyfi ve istatistiksel olarak doğrulanmamış varsayımlar olarak nitelendirdi. İflas Hizmeti, Temmuz sonunda Başbakan Kristen Michal'a yaptığı başvuruda, iflasların hızla arttığını ve ülkenin ulusal güvenliğini tehdit edebileceğini öne sürmüştü. Hizmet, yılın ilk yarısında 126 varlıksız iflas şirketi nedeniyle alacaklıların 50 milyon avrodan fazla kaybettiğini belirtmişti.