Estonya'da hizmet köpeklerinin rolü genişliyor

Estonya'da güvenlik durumu karmaşıklaştıkça hizmet köpeklerinin görev kapsamı ve rolü genişletiliyor. Estonya Güvenlik Bilimleri Akademisi (Sisekaitseakadeemia) bünyesindeki köpek eğitim merkezinin başındaki isim, bu ihtiyacın standartlardan ödün vermeden karşılanacağını belirtti.

Yarbay Rene Radala'ya göre köpekler bazı görevleri insanlardan daha iyi yerine getiriyor. Başkent Tallinn yakınlarındaki Harku belediyesine bağlı Meriküla'da sekiz köpek eğitmeni, temel hizmet köpeği kursunu tamamladı.

Eğitim yaklaşık bir buçuk yıl sürüyor

Radala, Estonya'nın Raadio 2 kanalına yaptığı açıklamada hizmet köpeği eğitiminin yaklaşık bir buçuk yıl, köpeklerin çalışma kariyerinin ise genellikle sekiz ila on yıl sürdüğünü söyledi.

Köpeklerin ve eğitmenlerin belirli kriterleri karşılaması gerekiyor. Radala'ya göre eğitmene aday kişinin devletle bağlantısı olan bir görevli olması ve bir kurum tarafından yönlendirilmesi şart. İlgili kurum, köpeğin devriye köpeği mi yoksa uyuşturucu tespit köpeği mi olacağına göre bir yavru ediniyor. Eğitime iki ila dört aylık yavrularla başlanması bekleniyor.

Radala, köpeklerin görevlerini insanlardan daha iyi üstlendiğini belirterek bunun yalnızca çok daha üstün koku alma duyusundan kaynaklanmadığını vurguladı. Bazı görevler, örneğin ölüm vakaları, insanlarda güçlü duygular uyandırabiliyor; bu da kadavra arama köpeklerini önemli bir yardımcı haline getiriyor. Ancak bu, tüm köpeklerin aynı işe uygun olduğu anlamına gelmiyor.

Hangi kurumlar köpekleri kullanıyor?

İyi bir hizmet köpeğinin, eğitmeniyle işbirliği yapmaya istekli ve çalışmaya yüksek motivasyonlu olması gerekiyor. Radala, bu nedenle safkan köpekler kullandıklarını, çünkü yavru satın alırken ileride nasıl bir köpeğe dönüşeceğini önceden bilmek istediklerini anlattı.

Köpekler sivil makamlar tarafından görevlendirilse de orduyla da çalışıyor. Radala, 2025 ilkbaharında eğitmen Risto Kotkas'ın köpeğinin, Litvanya'da bataklığa gömülen zırhlı araçta hayatını kaybeden Amerikalı bir askerin naaşının bulunmasına yardımcı olduğunu örnek verdi.

Başlıca sivil kullanıcılar arasında Politsei- ja Piirivalveamet (Estonya Polis ve Sınır Muhafaza Kurulu) ile çoğunlukla uyuşturucu tespitinde kullanılan köpeklere sahip Maksu- ja Tolliamet (Estonya Vergi ve Gümrük Kurulu) yer alıyor. Päästeamet'in (Estonya Kurtarma Kurulu) köpekleri ise patlayıcı madde tespitinde görev alıyor.

Hizmete 1993'te katılan Radala, o dönem Estonya'da 8 bin polis memuru bulunduğunu, bunun bugünkünün yaklaşık iki katı olduğunu söyledi. Köpek eğitmeni sayısı ise bu eğilimin aksi yönünde. Radala, bugün toplam 3 bin 500 üniformalı personel bulunduğunu, personel azaldıkça tüm hizmetlerin daha kompakt hale geldiğini, gönüllülerin oynadığı rol sayesinde köpek eğitmeni sayısının on yıl öncesine göre daha fazla olduğunu kaydetti.

Radala, hizmet köpeklerinin öneminin hiç azalmadığını ve giderek karmaşıklaşan güvenlik durumunun bu ihtiyacı daha da artırabileceğini sözlerine ekledi.