Estonya'da hız kamerası cezaları ayda 1 milyon avro düştü

Estonya'da mobil hız kameralarının önüne uyarı levhası yerleştirilmesinin zorunlu hale gelmesi ve ceza eşiğinin yükseltilmesi, kesilen hız cezalarında büyük düşüşe yol açtı. Polisin verilerine göre ceza sayısı yaklaşık yüzde 90 azalırken, Eylül ayında ceza geliri neredeyse 1 milyon avro geriledi.

Geçen yıl Eylül ayında mobil hız kameralarıyla 1.256.318 avro tutarında ceza kesilmişti. Bu yıl aynı ayda, kameraların önüne uyarı levhalarının konulması ve ceza eşiğinin yükseltilmesinin ardından bu rakam 199.052 avroya indi. Yani yaklaşık 1 milyon avroluk düşüş yaşandı.

Gelirdeki gerilemenin ardında ceza sayısındaki yüzde 90'lık azalma var. Ceza eşiğinin yükseltilmesi ihlal sayısını neredeyse yarıya indirirken, uyarı levhalarının devreye girmesi kalan sayıyı bir kez daha yaklaşık yarı yarıya düşürdü. ERR'in daha önce polis istatistiklerine dayanarak aktardığına göre, geçen yıl Eylül ayında mobil hız kameraları 26.228 ceza kesmişti; bu yıl Eylül ayında Estonya genelinde bu sayı yalnızca 2.939 oldu.

Polis: Önceliğimiz gelir değil, güvenli sürüş

Polis sözcüsü Taavi Kirss, ceza gelirinin polis için hiçbir zaman öncelik olmadığını ve olmayacağını söyledi. Kirss, "Tek önceliğimiz her zaman Estonya yollarını daha güvenli hale getirmek ve sürücülerin hız limitlerine uymasını sağlamak oldu. Yüksek hızlar tehlikeleri fark etmeyi zorlaştırır, kazalarda daha ağır sonuçlara ve daha ciddi yaralanmalara yol açar" dedi.

Mobil hız kameralarının önüne uyarı levhası konulması için çalışan Riigikogu (Estonya Parlamentosu) Hukuk İşleri Komisyonu Başkanı Madis Timpson (Reform Partisi), kısa vadeli polis istatistiklerinin tam bir tablo sunmayabileceğini, gerçek etkinin ölçülmesi için daha uzun bir dönemin ve daha kapsamlı bir analizin gerektiğini belirtti.

Timpson, "Tek aya bakarak sonuç çıkarmak için biraz erken. Gerçekten bir ya da iki aydan daha uzun bir döneme bakmamız gerekiyor" diye konuştu. Yine de cezalardaki düşüşü olumlu bir işaret olarak nitelendirdi: "Polis ceza sayısının yüzde 90 düştüğünü söylüyorsa, bu iyi bir şeydir."

Ceza sayısındaki keskin düşüşün devlet bütçesinde tek bir ayda yaklaşık 1 milyon avroluk açık yaratması ve bu eğilimin önümüzdeki aylarda da sürmesinin beklenmesi üzerine Timpson, ceza kesmenin ne yerel yönetimler ne de devlet için başlı başına bir amaç olmaması gerektiğini söyledi. Timpson, "Yılda milyonlarca avroluk potansiyel gelirden vazgeçmek anlamına gelse bile" diye ekledi.

Timpson, bazı sürücülerin yalnızca uyarı levhalarının hemen yakınında hız limitine uyduğu yönündeki gözlemlere katılmadığını belirtti. Değerlendirmesini her hafta Tallinn ile Viljandi arasında araç kullanma deneyimine dayandırdığını söyledi.

Timpson ayrıca mobil hız kamerasıyla yaşadığı kendi olumsuz deneyimini aktardı. Bir kez hız kamerasına 56 kilometre hızla yakalandığını, yolun düz olduğunu ve hız limitinin 90, 70 ve ardından 50 kilometreye düştüğünü anlattı. Cezayı ödediğini ancak bunun kendisinde olumsuz bir iz bıraktığını ifade etti.

Timpson'a göre kendi cezası yasa değişikliğinin ana motivasyonu değildi. Yasa tasarısını başlatmasının nedeni ilkesel bir konuydu: Polisin başlangıçta kendi uyarı levhalarını koyma sözü vermesi ancak bunu yerine getirmemesi sonrasında adaleti yeniden tesis etmek. Timpson, "Tasarı aslında polisin 2018 sonunda Riigikogu'ya gelip mobil hız kameraları kurmak istediklerini ve önlerine uyarı levhaları yerleştirileceğini söylemesinden doğdu. 2019'da yasa kabul edildiğinde bu, Riigikogu kürsüsünde yeniden dile getirildi. Yasa geçti ama levhalar hiç kurulmadı. Yani Riigikogu aldatıldı. İşvereninize gidip bir şey yapacağınıza söz verip sonra yerine getirmeseniz ne olurdu? Sizi işten çıkarırdım" dedi.

1 Temmuz'da Politsei- ja Piirivalveamet (PPA — Estonya Polis ve Sınır Muhafızları Kurumu), mobil hız kameralarındaki ceza eşiğini kendi inisiyatifiyle yükseltti. Kameralar artık sürücüler hız limitini en az 6 kilometre aştığında ceza kesiyor; önceki eşik 3 kilometreydi. Değişiklik yalnızca PPA'nın Estonya genelindeki sekiz mobil hız kamerası için geçerli. Sabit hız kameraları ise limit aşımı 3 kilometreden itibaren ceza kesmeye devam ediyor.

Mayıs ayında üç Riigikogu üyesi — Valdo Randpere, Madis Timpson ve Marek Reinaas — polisin mobil hız kameralarının önüne uyarı levhası koymasını zorunlu kılan bir yasa değişikliği teklif etti. Değişiklik, polisin karşı çıkmasına rağmen kabul edildi ve 1 Ağustos'ta yürürlüğe girdi.

Estonya Ulaştırma İdaresi'nin Eylül ayında yayımladığı bir araştırma, sürücülerin yüzde 77'sinin en azından bazı yol türlerinde hız limitini aştığını ortaya koydu; bu oran geçen yıla göre artış gösterdi. Hız yapanların yüzde 22'si bunun sonucunda tehlikeli bir trafik durumuyla karşılaştığını belirtti; bu oran da yükseldi.