Estonya'da güvenlik maliyetleri su ve ısıtma faturalarına yansıyabilir

Estonya'da su, ısıtma ve elektrik dağıtım şirketleri, güvenlik yatırımlarının maliyetlerini tüketici faturalarına yansıtmayı değerlendiriyor. Ülke genelinde kritik altyapı hizmeti veren yaklaşık 300 şirket, kriz veya savaş durumunda faaliyetlerini sürdürebilmek için yeni önlemler almak zorunda. Bu şirketler arasında su, ısıtma, elektrik ve gaz dağıtıcıları bulunuyor.

Rusya'nın sınır ötesindeki faaliyetleri, bu şirketlerin güvenlik beklentilerini de değiştirdi. Su şirketi AS Rakvere Vesi'nin yöneticisi Aare Palmsalu, ERR'e yaptığı açıklamada, su şirketlerinin şu anda öncelikle siber güvenliğe odaklandığını, ancak bazılarının kask ve çelik yelek bile satın aldığını söyledi. Palmsalu, elektrik kesintilerinin zararını azaltmak için yıllardır yatırım yapıldığını, yedek jeneratörler, eylem planları ve yakıt stoklarının hazırlandığını belirtti. Bu yatırımların su fiyatına zaten yansıdığını ifade eden Palmsalu, pompa istasyonlarının betonarme koruma altına alınması gibi daha ileri önlemlerin henüz gündemde olmadığını ve bunun mantıklı olup olmadığının belirsiz olduğunu ekledi.

Isıtma şirketleri drone savunması ve altyapı korumasına odaklanıyor

Yaklaşık 60 bölgesel ısıtma ağı işleten SW Energia'nın geliştirme müdürü Vadim Nogtev, şirketin şimdiye kadar elektrik, iletişim ve su kesintilerini önlemeye odaklandığını söyledi. Nogtev, yakında drone savunması ve fiziksel koruma gibi kavramları da öğrenmeleri gerekeceğini, ancak bunun nasıl olacağının henüz net olmadığını belirtti. Isıtma şirketlerinin genel görüşünün, ısı üretimine odaklanmak ve drone savunması gibi uzmanlık gerektiren işleri Savunma Kuvvetleri'nin (Eesti Kaitsevägi) koordinasyonunda yürütmek olduğunu aktardı.

Hangi yatırımların yapılacağına karar vermek büyük ölçüde şirketlere kalıyor. Devlet Şansölyeliği'nden (Riigikantselei) ERR'e verilen bilgiye göre, su ve ısıtma şirketlerinin denetimini belediyeler yapıyor. Rekabet Kurumu (Konkurentsiamet) ise bir şirketin güvenlik yatırımını su veya ısıtma fiyatına dahil etmek istemesi halinde devreye giriyor. Su şirketleri siber güvenliğe yatırım yaparken, ısıtma şirketleri Rekabet Kurumu'nun bilgisi dahilinde drone savunması, boru hatlarının yer altına alınması, konteyner tipi kazan daireleri, acil durum jeneratörleri veya koruyucu yapılar gibi alanlara yatırım yapmayı planlıyor.

Rekabet Kurumu'nun başkanı Evelin Pärn-Lee, bir şirketin güvenlik maliyetini yeterince iyi gerekçelendirmesi halinde kurumun bu maliyeti tarifeye eklemeye izin verdiğini söyledi. Ancak Pärn-Lee, kurum için bu görevin zor olduğunu vurguladı. Örnek olarak, bir trafo merkezinin betonla kaplanması ile etrafına beton bloklar dizilmesi arasındaki maliyet farkını değerlendirmekte zorlandıklarını belirtti. Pärn-Lee, daha büyük endişesinin kriz veya savaş durumuna hiç hazırlanmayan su, gaz veya ısıtma şirketleri olduğunu ifade etti. Estonya'daki kritik hizmet sağlayıcılarının, güvenlik durumunun kötüleşmesi halinde arz güvenliğini sağlamak için hangi yatırımları yapmaları gerektiğini henüz tam olarak kavrayamadıklarını söyledi.