Estonya'da güneş enerjisi elektriği ucuzlatıyor ama şebeke tarifesini artırabilir

Estonya'da güneş enerjisi üretiminin hızla artması, elektrik borsa fiyatlarını aşağı çekerken şebeke maliyetleri konusunda yeni bir tartışmayı da beraberinde getiriyor. Ülkenin güneyinde yer alan Raadi'deki eski askeri havaalanı sahasında kurulan 74 megavatlık güneş parkı, kağıt üzerinde Tartu kentindeki konutların elektrik ihtiyacının yarısını karşılayacak kapasiteye sahip.

Ancak yaz aylarında güneşin bol olduğu saatlerde üretimin artması, borsa fiyatlarını sıfıra hatta eksiye çekiyor. Bu durum yatırımcılar için geri ödeme riskini gündeme getiriyor. Estiko grubu yöneticisi Kristo Seli, bu tür projelerde ne zaman üretim yapılacağı, ne zaman satışa geçileceği ve ne zaman depolamanın devreye gireceğinin dikkatle planlanması gerektiğini belirtiyor. Seli, üretimin tamamen durdurulduğu dönemlerin de yaşandığını söylüyor.

Bilim insanları ve bakanlık ne diyor?

Tallinn Teknoloji Üniversitesi elektrik enerjisi ve mekatronik enstitüsü profesörü Ivo Palu, şebekenin bir paradoksla karşı karşıya olduğunu vurguluyor. Palu'ya göre güneş parklarının şebekeye eklenmesi elektrik fiyatını düşürebilir; ancak şebekeye bağlanan ek donanım sistemi daha karmaşık hale getiriyor ve bu da şebeke tarifelerinin artmasına yol açabiliyor. Palu, sorunun temelinde üretim ile tüketimin zamanlama olarak örtüşmemesinin yattığını ifade ediyor.

Tartu Üniversitesi fizik enstitüsü müdürü Toomas Plank ise yazın ortasındaki güneşin kışa taşınamayacağını, bunun için farklı çözümlere ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Şebekenin dengelenmesi için depolamaya giderek daha fazla ihtiyaç duyulsa da Estonya devleti geliştiricilere zorunlu talimatlar getirmeyi planlamıyor; baskıyı piyasa fiyatlarına bırakmayı tercih ediyor.

Enerji ve çevre bakanı Erkki Keldo, hibrit parkların ekonomik açıdan çok daha mantıklı olduğunu söylüyor. Keldo'ya göre güneş parlarken panelden ucuz enerji üretip bunu depolamak ve fiyatların zirve yaptığı dönemlerde piyasaya satmak hem geliştiricinin hem de uzun vadede daha uygun elektrik fiyatına kavuşan tüketicinin işine geliyor.

Estiko, Raadi'ye büyük ölçekli bir batarya parkı kurmayı önümüzdeki yaz ortasına kadar tamamlamayı planlıyor. Böylece Raadi projesi, güneş enerjisinin geleceğinin hibrit çözümlerde olduğunu gösteriyor.