Estonya'da evden uzaklaştırma süresinin uzatılması tekrarı azalttı

Estonya'da aile içi şiddet şüphelilerine yönelik evden uzaklaştırma süresinin 72 saate çıkarılması, tekrarlanan şiddet vakalarının azalmasını sağladı. Polis, yeni kuralların ocak ayında yürürlüğe girmesinden bu yana mağdurların kendilerini toparlaması ve güvenli adımlar atması için daha fazla zaman tanındığını belirtiyor.

Polis ve Sınır Muhafaza Kurulu (PPA) Genel Müdür Yardımcısı Kristi Mäe, nisan ortasından bu yana 142 vakada uzaklaştırma kararı verildiğini, bunların yaklaşık yüzde 20'sinde 72 saatlik azami sürenin uygulandığını söyledi. Yüzde 25'inde ise 48 saatlik kararlar verildi. Önceki düzenlemede süre en fazla 12 saatti. Mäe, daha uzun süreli uzaklaştırma kararlarının şiddetin tekrarını önlemede etkili olduğunu gözlemlediklerini ifade etti: “Özellikle 72 saatlik kararların uygulandığı vakalarda şiddetin tekrarlanma riski daha düşüktü.”

Uzaklaştırma süresinin belirlenmesinde çocukların varlığı, olayın hafta sonu veya tatil dönemine denk gelmesi gibi risk faktörleri değerlendiriliyor. Polis, risk değerlendirme matrisi oluşturarak 48 ile 72 saat arasındaki sürelerin gerekçelerini kayıt altına alıyor. Mäe, “12 saatlik süre, mağdurun hafta sonu destek hizmetlerine ulaşamamasına yol açabiliyor. Uzun süreli kararla mağdura planlama ve güvenlik önlemi alma fırsatı veriyoruz” dedi.

Polis hâlâ en sık 12 saatlik uzaklaştırma kararı veriyor. Kısa süreli kararlar; hafta içi gerçekleşen, çocuğun bulunmadığı ve tırmanma riski düşük olaylarda uygulanıyor. Ancak güney Estonya'da Ağustos ayında yaşanan bir olayda, kadını yataktan kaldırmaya çalışan erkeğin agresifleşmesi üzerine, üç küçük çocuğun bulunması nedeniyle 72 saatlik karar verildi. Tallinn'de Mayıs ayında bir adam, bir kadını iş arkadaşlarıyla partiye gittiği için evden attı ve olay fiziksel şiddete dönüştü; kadının güvenliğini sağlamak için 72 saatlik uzaklaştırma uygulandı.

Barınma merkezleri psikolojik istismara dikkat çekiyor

Pärnu Kadın Destek Merkezi müdürü Margo Orupõld, yeni yasanın doğrudan etkisini henüz görmediklerini, ancak düzenlemeyi olumlu bulduğunu belirtti. Orupõld'a göre asıl sorun artan psikolojik istismar vakaları: “Kontrolcü davranışlarla karakterize edilen psikolojik terör, polise intikal etmiyor çünkü fiziksel kanıt yok ve mağdurlar genellikle ifade vermekten kaçınıyor.”

Kadın Destek ve Bilgi Merkezi başkanı Pille Tsopp-Pagan da uzun süreli kararların kendilerine yansımasının henüz olmadığını; geçen yıl kendilerine başvuran 300 kadından sadece 26'sının geçici barınmaya ihtiyaç duyduğunu söyledi. Bu sayının bu yıl da benzerlik gösterdiğini ekledi: “Belki de mağdurlar zaman bulup kendileri çözüm ürettiği için bize ulaşmadı.”

İhlal durumunda yaptırım zayıf

PPA'nın ihlallere ilişkin elinde henüz veri yok. Kristi Mäe, “İhlal edildiği vakaları henüz tespit etmedik, ama detaylı inceleme yapacağız. Şu an ceza yasasında bu durumu yaptırıma bağlayan bir madde yok” diye konuştu. Gerektiğinde doğrudan kolluk kuvveti kullanılabildiğini, ısrarlı ihlallerde ise 9 bin 600 avroya kadar zorlayıcı ödeme uygulanabileceğini belirten Mäe, diğer ülkelerde haftalarca süren tedbirler olduğunu hatırlattı. Estonya'nın bu alanda gelişime açık olduğunu, dijital çözümlerle sürecin hızlandırılabileceğini sözlerine ekledi.

Bu yıl Estonya'da aile içi şiddet vakalarında artış bildirilmişti.