Estonya'da enflasyon yavaşlıyor: Gıda fiyatları etkili oldu

Estonya'da enflasyon art arda üç aydır belirgin şekilde yavaşlıyor. Uzmanlar, yakıt ve elektrik fiyatlarındaki artışa rağmen yıllık enflasyonun düştüğünü, bu eğilimde en büyük payın gıda fiyatlarındaki yavaşlamaya ait olduğunu söylüyor.

İstatistik Ofisi'nin (Statistikaamet) verilerine göre, Ağustos ayında tüketici fiyat endeksi bir önceki aya göre %0,4, yıllık bazda ise %1,5 arttı. Mallar %0,9, hizmetler ise %2,4 oranında zamlandı. Son üç aydır yıllık enflasyon oldukça düşük seyrediyor; fiyatlar en son bu kadar yavaş 2021 baharında artmıştı.

İstatistik Ofisi tüketici fiyatları bölüm başkanı Lauri Veski, geçen yıl Ağustos ayının fiyat artışının zirve yaptığını, Eylül'den itibaren ise enflasyonun yavaşlamaya başladığını belirtti. Veski'ye göre, tüketici sepetinde en büyük etkiye sahip olan gıda ve alkolsüz içeceklerdeki fiyat artışının yavaşlaması, genel endeksi de aşağı çekiyor.

Estonya Merkez Bankası (Eesti Pank) ekonomisti Lauri Matsulevitš, bu durumun bir fiyat düşüşü olarak algılanmaması gerektiğini, geçen yıl fiyatların çok hızlı arttığını, bu yıl ise böyle bir hızlanma için neden olmadığını söyledi. Matsulevitš, geçen yıl Ağustos'taki %1,5'lik fiyat artışının avro bölgesindeki en düşük oran olduğunu, tüm yaz boyunca avro bölgesinde en düşük enflasyona sahip ülkeler arasında yer aldıklarını hatırlattı. Bu durumun temel nedeninin geçen yılki büyük vergi zamlarından kaynaklanan yüksek baz etkisi olduğunu ifade eden Matsulevitš, geçen yıl katma değer vergisinin artırıldığını ve bu yılın ortasında motorlu taşıt vergisinin yürürlüğe girdiğini sözlerine ekledi.

Perakende sektöründen gıda yorumu

Rimi market zinciri, temel gıda gruplarında fiyatların gerilediğini doğruluyor. Rimi satın alma departmanı başkanı Marta Palm, özellikle süt ürünleri ve tereyağında dünya fiyatlarının düştüğünü, geçen yıl zirvede olan bu ürünlerin fiyatlarının bu yıl gerilediğini belirtti. Palm, tüketicilerin tereyağını geçen yılın aynı dönemine göre çok daha ucuza alabildiğini söyledi.

Palm'a göre, genel eğilim taze ürünlerin fiyat değişimlerine daha hızlı tepki vermesi yönünde; uzun raf ömürlü ürünler ise hammadde fiyatlarındaki hareketlere çok daha yavaş yansıyor.

Konut ve yakıt zamları sürüyor

Konut giderlerinde en fazla artış çöp toplama ücretinde yaşandı: fiyatlar bir önceki yıla göre yaklaşık %54 yükseldi. Odun yakıtı %10, elektrik ise yaklaşık %4 oranında pahalandı. Aylık karşılaştırmada benzin %2,3, motorin %11,2 ve elektrik %3,1 zam gördü.

Buna karşılık gıda ürünleri aylık bazda %0,4 ucuzladı. Kahve, narenciye ve diğer taze meyvelerin fiyatlarında düşüş kaydedildi.