Estonya'da çiftçiler boş ekimle tarım desteği alıyor

Estonya'da sebze yetiştiriciliği yalnızca birkaç yıl içinde birkaç kat arttı; ancak bazı çiftçilerin ekinleri yalnızca destek almak için ektiği ve hasat etme niyetinde olmadığı belirlendi. Bu durum, gerçek üretim yapan çiftçileri zor durumda bırakıyor.

Tarım istatistiklerine göre Estonya, birkaç yıl öncesine kıyasla yaklaşık yedi kat daha fazla şalgam yetiştiriyor. Buna karşın market raflarına gerçekte tek bir şalgam bile ulaşmıyor. Şalgamın yanı sıra bal kabağı üretimi de çoğaldı. 2024'te 50 hektarda bal kabağı yetiştirilirken bu yıl 224 hektar için destek başvurusu yapıldı. Kırmızı pancar birkaç yıl önce 65 hektarda ekilirken bu yıl yaklaşık 594 hektara çıktı.

Estonya Bahçıvanlık Birliği (Estonian Gardening Association) yöneticisi Raimond Strastin, bu rakamların kurnaz bir düzenbazlıktan kaynaklandığını söyledi. Strastin'e göre amaç, devletten destek almak için ucuz tohum alıp ekim makinesiyle ekmek; ancak ürün almak ya da hasat etmek gibi bir plan yapmamak.

Yazın bakım yok, sonbaharda toprağa geri sürülüyor

Bu tarlalar yaz boyunca bakılmıyor ve sonbaharda ürün doğrudan toprağa geri sürülüyor; buna rağmen sebze yetiştiriciliği desteği talep ediliyor. Sebze üretimi yıllardır azaldığı için son dönemde kök bitki yetiştiriciliğine ek destek ödenmişti. Bu destek usulsüzlüğü, gerçek kök bitkileri marketlere ulaşan az sayıdaki çiftçiyi öfkelendiriyor.

Jaagomäe çiftliğinden çiftçi Mart Timmi, durumu "gerçek üreticilerden doğrudan hırsızlık" olarak nitelendirdi. Timmi'ye göre sebze üretim destekleri bu zorlu emeği telafi etmek ve insanların sofralarına değerli ürünler sunmak için veriliyor; Estonya'da bu ürünler ihtiyacın yaklaşık yarısı kadar üretiliyor.

Jaagomäe çiftliği önceki yıllarda hektar başına yaklaşık 400 euro destek alırken, toplam destek havuzu artmadığı için bu yıl rakam 160 euroya düştü. Estonya Tarım Bakanlığı (Ministry of Agriculture) manipülasyonu geçen yılın sonlarında fark etti ve bu yıl sebze desteği başvurularında denetimleri önceki yıllara göre on kat artırdı.

Bakanlık daha sert denetim yerine yeni çözüm arıyor

Tarım Bakanlığı tarımsal çevre dairesi başkanı Katrin Rannik, iki tür ihlal bulunduğunu anlattı. İlk durumda beyan edilen ürün tarlada hiç bulunmuyor; başvurular ilkbaharda yapılıyor. İkinci durumda ise ürün, yerel agroteknik normlara uygun gelişmiyor; yani tarla fazla otlanmış oluyor ya da ürün o bitkiye özgü olmayan bir yöntemle yetiştiriliyor.

Rannik, sıkı denetimlerin muhtemelen yeterli olmadığını ve maliyetli olduğunu kabul ediyor. Bu nedenle başka çözümler de değerlendiriliyor. Rannik'e göre daha radikal bir örnek, şalgamın sebze desteği kapsamından tamamen çıkarılması olabilir. Havuç ve bal kabağı ise kesinlikle kapsamda kalacak; çünkü en azından bu ürünler market raflarında görülüyor.