Estonya'da bütçe açığı ikinci çeyrekte 696 milyon euroya ulaştı

Estonya'da kamu sektörü bütçe açığı 2026 yılının ikinci çeyreği sonunda 695,8 milyon euro olarak gerçekleşti. Ülkenin borç stoku ise 11,3 milyar euroya ulaştı. Estonya İstatistik Kurumu (Statistikaamet) verilerine göre açık, son dört çeyreğin gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) yüzde 1,6'sına, borç stoku da yüzde 26,1'ine denk geldi.

Merkezi yönetim ve sosyal güvenlik fonlarında açık

İstatistik Kurumu kamu maliyesi hizmeti sorumlusu Pauline Kommer, ikinci çeyrek sonunda en büyük açığın merkezi yönetimde olduğunu, burada giderlerin gelirleri 703,9 milyon euro aştığını söyledi. Sosyal güvenlik fonları da aynı dönemde 64,2 milyon euro açık verdi. Yarıyıl sonunda tek fazla veren kesim ise 72,4 milyon euro ile yerel yönetimler oldu.

Bu yılın ikinci çeyreğinde kamu sektörü gelirleri 2025'in aynı dönemine göre yüzde 2,7, giderleri ise yüzde 4,4 arttı. Yarıyıl sonunda giderler gelirleri 695,8 milyon euro aştı.

Yatırım ve personel giderlerindeki artış dikkat çekiyor

2025'in ikinci çeyreğine kıyasla en büyük artış yüzde 23,6 ile yatırım harcamalarında oldu; bu kalem 2026'nın ikinci çeyreğinde 851,1 milyon euroya ulaştı. Kommer, artışın arkasında hem ulusal savunma hem de altyapı yatırımlarının bulunduğunu belirtti.

Personel giderleri de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,4 arttı. Kommer, "Artışın arkasında özellikle ulusal savunma ve iç güvenlik alanındaki maaş giderleri var; bu da devlet bütçesinde kararlaştırılan düzenlemelerden kaynaklanıyor" dedi.

Açığın büyümesini yavaşlatan en önemli etken katma değer vergisi (KDV) oldu. Geçen yılın ikinci çeyreğine kıyasla KDV tahsilatı 73,9 milyon euro, yani yüzde 6,9 arttı. Bunda hem 2025 Temmuz'da yükseltilen KDV oranı hem de ekonomik canlanmayla genişleyen vergi tabanı etkili oldu. Sosyal vergi tahsilatı da genel ücret artışına bağlı olarak 71,7 milyon euro, yani yüzde 5,4 arttı ve açığın büyümesini sınırladı.

Kamu sektörünün konsolide borcu (Maastricht borcu) 2026 ikinci çeyrek sonunda 11,3 milyar euro oldu; 2025 sonuna göre 1,2 milyar euro, yani yüzde 12,1 arttı. Merkezi yönetimin toplam borcu geçen yıl sonuna göre yüzde 12,5 artarak 10,8 milyar euroya çıktı. Yerel yönetimlerin toplam borcu ise 1,6 milyar euro olarak kaydedildi ve 2025 sonuna göre yüzde 3 azaldı.

Sosyal güvenlik fonları yani Sağlık Kasası ve İşsizlik Sigortası Fonu, kamu sektörü borcuna katkıda bulunmadı.

Estonya'da kamu sektörü üçe ayrılıyor: merkezi yönetim, yerel yönetimler ve sosyal güvenlik fonları. Merkezi yönetimi devlet bütçeli kurumlar, vakıflar ve kamu hukuku tüzel kişileri oluşturuyor. Yerel yönetimler şehir ve belediye kurumlarını ve bunların vakıflarını kapsarken, sosyal güvenlik fonları Sağlık Kasası ile İşsizlik Sigortası Fonu'ndan oluşuyor.