Estonya'da binlerce yaşlı iş bulamayınca erken emekli oluyor

Estonya'da iş bulmakta zorlanan binlerce yaşlı kişi, emeklilik yaşına gelmeden emekli oluyor. İşsizlik sigortası kurumu Töötukassa verilerine göre, işverenler yaşlı çalışanlara yarı zamanlı iş imkânı sunmaya pek istekli değil.

2021'den bu yana esnek emeklilik uygulamasıyla yaklaşık 9 bin kişi emekli maaşı almaya başladı. Sosyal Sigortalar Kurumu dış yardımlar birimi başkanı Kadri Tomingas, bunların yüzde 85'inin erken emeklilik seçeneğini kullandığını söyledi.

Tomingas, "Erken emeklilik kararı insanların yaşam olaylarından kaynaklanabilir. Örneğin, emeklilik yaşına beş yıl veya daha az kala kişi işini kaybediyor ve uzun süre yeni iş bulamıyor. Bu durumda esnek emeklilik bir çözüm, çünkü kişiye sağlık sigortası ve aylık gelir sağlıyor" dedi.

Erken emeklilerin üçte biri çalışmaya devam ediyor

Sosyal Sigortalar Kurumu verilerine göre, esnek emeklilik en çok emeklilik yaşından üç ila dört yıl önce tercih ediliyor. Ancak bu, iş arayışının sona erdiği anlamına gelmiyor. Tomingas, "Esnek emekliliği seçenlerin yüzde 36'sı çalışmaya devam ediyor" dedi.

Tomingas, esnek emekliliğin avantajının, kişinin erken emekli olup daha sonra iyi bir iş bulması durumunda maaş ödemelerini durdurabilmesi olduğunu belirtti: "Kişi işe devam ederken işveren sosyal vergi ödüyor. Böylece ek emeklilik hakları birikiyor ve iş imkânı ortadan kalkarsa yeniden emekli maaşı almayı seçebiliyor."

İşsizlik sigortası kurumu yönetim kurulu üyesi Ulla Saar, kayıtlı işsizlerin yaklaşık her on kişiden birinin 60 yaş üzeri olduğunu söyledi. "Ağustos itibarıyla kayıtlı yaklaşık 40 bin işsiz var; 60 yaş ve üzeri yaklaşık 4 bin kişi. Bunların yaklaşık yarısı veya biraz daha fazlası, yeni iş buldukları için kayıttan çıkıyor."

Sağlık sorunları ve yaş ayrımcılığı engel

Töötukassa verilerine göre, yaşlı işçilerin yeni iş bulmasını geciktiren ana neden sağlık sorunları. Saar, "Kişi artık önceki işini yapamıyorsa, yeni bir alan bulmak için yeniden eğitim alması gerekiyor" dedi.

Saar, Estonya'da yaş ayrımcılığı olduğunu kabul etti: "Araştırmalar, işverenlerin daha genç çalışanları tercih ettiğini gösteriyor. 60 yaş üstü işsizler en çok hizmet sektöründe, örneğin mağazalarda iş buluyor."

Yaşlı iş arayanların yeniden eğitime katılımı artıyor. Saar, işgücü sıkıntısı çeken işverenlere daha esnek çalışma düzenlemeleri önerdi: "60 yaş üstü kişilerde bakım yükümlülükleri olabiliyor, örneğin yaşlanan ebeveynler veya küçük çocuklar. Bu durumda esnek çalışma ve yarı zamanlı iş imkânı gerekiyor."

İşsizlik sigortası kurumu, 60 yaş üstü çalışanların emekli olduktan sonra bile yarı zamanlı çalışmasını teşvik etmek istiyor ancak yarı zamanlı iş ilanlarının talebi karşılamadığını belirtiyor.