Estonya'da bağımsız dans festivali sona erdi

Estonya'da düzenlenen Bağımsız Dans Festivali (Sõltumatu Tantsu festival, STF), son haftasında iki dikkat çekici gösterime ev sahipliği yaparak tamamlandı. Festival günlüğünün son yazısında Grete Liina Tuuksam, etkinliğin izleyiciyi bir yolculuğa çıkardığını ve ekibin yarattığı zaman-mekânın bir sonraki festivale kadar özlemle anılacağını belirtti.

Festivalin son cuma günü, Finlandiya-Karelya kökenli disiplinlerarası dans sanatçısı Elina Pirinen'in yeni eseri "Ghosts of Rosegarden" Estonya'da ilk kez sahnelendi. Gösteride yedi dansçı (Simone Benini, Elias Berglund, Karolina Ginman, Age Linkmann, Arolin Raudva, Vera Tegelman ve Julia Mäkelä) ile Pirinen'in kendisi yer aldı. Sahneye ayrıca Avanti! oda orkestrası çıktı; orkestrada Terhi Paldanius ve Reeta Maalismaa (keman), Hanna Hohti (viyola), Joasia Cieslak (çello) ve Antti Salovaara (fagot) bulunuyordu.

Cumartesi günü, yani festivalin son gününde, Ruta Ronja Pakalne ve Laura Gorodko'nun "Freedom to Lose Control Together with the Many" adlı gösterisi sahnelendi.

Masalsı başlangıçtan grotesk sahneleri

"Ghosts of Rosegarden" masalsı bir havayla başladı, ancak hızla kaba komediye dönüştü. Sahne tasarımı ve kostümler, uyumsuz canlı renklerin tutarlı ama göz yoran bir görüntü oluşturduğu fovist bir tabloyu andırıyordu. Dansçıların davranışları da vahşiydi: titrek, ilkel hareketler ve ölçüsüzlük, zaten yoğun olan atmosferi daha da ağırlaştırdı. Dansçılar arasındaki etkileşim aynı anda hem cinsel, hem yıkıcı hem de şefkatliydi. Bu renkli, ilkel dünyada yasa yoktu ve vahşiler istedikleri gibi davranmakta özgürdü.

Gösterinin başlangıcındaki görece iyimser hava daha sonra tam tersine döndü: renkli ortamdan, olan bitenin canlı kamera görüntüsüyle aktarıldığı steril bir seraya geçildi. Serada görülenler renkli olmaktan çok uzaktı. İzleyici ekranda vücut sıvıları, kurban etme ve çıplaklık içeren sahne dizilerini izledi. Groteskin ekran aracılığıyla gösterilmesi, etkiyi yoğunlaştırması beklenirken, seyirciye uzak geldi. Yine de bu sahnelerde belli bir şok etkisi vardı, ancak uzun sürmedi.

Eser, kadının bir anne olarak fedakârlığını ve paradoksunu ilginç biçimde ele alıyor. Bir yandan kadın yaşam yaratıcısıyken, diğer yandan bedeni düzenli olarak kan, dışkı ve zaman zaman da çocuk salgılayan bir varlık olarak iğrenç görülüyor. Bu nedenle anne imgesi hem sevilesi ve koruyucu, hem de itici ve sinir bozucu. Pirinen'in sahnelemesinde de benzer bir paradoksal ilişki hissediliyor; anne aynı anda hem eleştirinin ve öfkenin hem de sevginin nesnesi.

Festival meditatif bir gösteriyle kapandı

"Ghosts of Rosegarden" sınırları zorlaması bakımından etkileyiciydi, ama aynı zamanda çabuk yorucuydu. İlk duygu azalmaya başladığında sahne devam etti; sanki seyircideki şok halini daha uzun süre canlı tutmaya çalışıyordu. Güçlü tepki yerini bıkkınlığa bıraktı. Zaman zaman uzatılmış hissi verse de, yoğunluğu ve huzursuzluğuyla yine de tazeletici bir etki bıraktı.

Festivali Pakalne ve Gorodko'nun "Freedom to Lose Control Together with the Many" adlı gösterisi kapattı. Meditasyon biçimindeki gösteri, tam olarak başlığının vaat ettiğini yaptı: var olma, keyif alma ve dans etme özgürlüğü verdi ve festivalin son anlarını doğrudan yaşattı.

STF, vaat edildiği gibi izleyiciyi bir yolculuğa çıkardı. Geniş gösteri yelpazesi, izleyiciye düşünme, deneyimleme, hissetme ve var olma fırsatı sundu. Koreografi kavramına ilişkin önceki anlayışlar genişledi, dönüştü ve tamamen değişti. Sõltumatu Tantsu Lava (Bağımsız Dans Sahnesi) ekibinin küratörlüğünü yaptığı bu zaman-mekân, bir sonraki festivale kadar özlemle aranacak; ancak büyük bir ilgiyle beklenecek bir şeyin olması da sevindirici.