Estonya'da ayı nüfusunun artması saldırı riskini yükseltebilir

Estonya'da ayı popülasyonu 20 yıldır sürekli artıyor. Ancak çevre uzmanı Peep Männil, mahkemelerin avlanmaya getirdiği yeni sınırlamaların insanlarla olası çatışma riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor.

Çevre Ajansı yaban hayat uzmanı Peep Männil, son mahkeme kararlarının ayı avını önemli ölçüde kısıtladığını ve bunun sonucunda ülkedeki boz ayı nüfusunun daha hızlı artacağını öngördüğünü belirtiyor. Bu durumun tarım ürünlerine daha fazla zarar, diğer yaban hayatı üzerinde daha büyük etkiler ve insanlarla daha sık karşılaşmalara, hatta potansiyel saldırılara yol açabileceğini ifade ediyor.

Nüfus tahmini nasıl yapılıyor?

Ajans tahminlerine göre, 2025 sonbaharı itibarıyla Estonya'da yaklaşık 1.100 boz ayı yaşıyor. Nüfus son on yılda yıllık ortalama yüzde 5 artarken, son yıllarda büyümenin hızlandığı gözlemleniyor. Männil, yetkililerin ayı sayısını tek tek hayvanları saymak yerine, özellikle yavrulu dişilerin görülmesine dayanarak tahmin ettiğini açıkladı. Geçen yıl ülke genelinde çoğu avcılar ve doğaseverler tarafından fotokapanlarla kaydedilen 7.000'den fazla gözlem kaydedildi.

Çevre Ajansı daha sonra bu verileri haritalayıp analiz ediyor; bu yöntem kurt, vaşak ve diğer yaban hayvanlarının popülasyonunu tahmin etmek için de kullanılıyor.

Gözlemlerin ve fotokapan görüntülerinin bolluğu, Estonya'da aniden çok daha fazla ayı varmış gibi görünse de Männil, ayı nüfusunun aslında yaklaşık 20 yıldır istikrarlı bir şekilde arttığını söyledi. Yakın zamanda sıkılaştırılan av kısıtlamalarını yorumlayan uzman, "Ayı popülasyonunun büyüme hızının artması muhtemel, bu mantıklı" dedi.

Artan nüfusun etkileri

Männil, büyüyen ayı nüfusunun ekin hasarına yol açabileceğini ve geyik sayısını etkileyebileceğini belirtti; zira ayılar, geyik yavrularını yaşamlarının ilk haftalarında yoğun şekilde avlıyor. Konuya ilişkin "İsveç'te yapılan araştırmalar, [geyik üzerindeki] etkinin oldukça önemli olabileceğini gösteriyor" dedi.

İnsanlara yönelik risk Estonya'da nispeten düşük kalsa da Männil, daha büyük bir ayı popülasyonunun tehlikeli karşılaşma olasılığını artırdığı uyarısında bulundu. Son 25 yılda Estonya'da insanlara yönelik yedi ayı saldırısı kaydedildi. Hiçbiri ölümcül olmadı, ancak en son 2022'de olmak üzere üçü yaralanmayla sonuçlandı. Saldırıların dördü av sırasında, ayının vurulmasının ardından meydana geldi.

Männil, "Bu sayı, yükseliş eğilimi hakkında sonuç çıkarmak için çok küçük, ancak bu tür olayların olasılığı kesinlikle artacaktır" ifadelerini kullandı.

Uzman, buradaki saldırıların genellikle yırtıcı değil savunma amaçlı olduğunu ve bir insan ile ayının yakın mesafede beklenmedik şekilde karşılaşması durumunda gerçekleşebileceğini açıkladı. Yine de karşılaşma olasılığının insanları ormandan uzaklaştırmaması gerektiğini vurgulayan Männil, "İnsanların çok fazla ayı olduğundan korktukları için mantar toplamayı veya doğada vakit geçirmeyi bırakması çok üzücü olur" dedi.

Ayı sayısı arttıkça risklerin yükselmesiyle birlikte, dikkatli yaban hayatı yönetiminin önemi her geçen gün artıyor. Männil, "Avcılığın daha geniş hedeflerinden biri, yaban hayatı popülasyonlarındaki bu tür büyük dalgalanmaları mümkün olduğunca önlemektir" dedi ve ekledi: "Bunlar ne türün kendisine ne de türler arası dengeye iyi gelir."

Şehirlerde ayı görülmeleri yaşansa da karşılaşmalar daha çok yürüyüş ve mantar toplama sırasında oluyor. Estonya Avcılar Derneği'nin (EJS) paylaştığı birkaç basit ipucu, doğada boz ayıyla karşılaşmanız durumunda güvende kalmanıza yardımcı olabilir.