Estonya'da askeri üniforma alınabiliyor ama giyilemiyor

Estonya'da Savunma Kuvvetleri'ne (Kaitsevägi) ait üniforma ve ayırt edici işaretler, yetkili olmayan kişilerce e-ticaret sitelerinden rahatlıkla satın alınabiliyor. Ancak Savunma Hizmeti Yasası'na göre, askerlik hizmeti dışındaki kişilerin bu üniformayı ve işaretleri kullanması yasak. Buna rağmen söz konusu ürünlerin satışı serbest ve kamuya açık alanlarda bu kıyafetleri giyenlere rastlanabiliyor.

Bir kıyafetin askeri üniforma sayılması için Savunma Bakanı yönetmeliğinde belirtilen üniforma unsurlarına uyması gerekiyor. Örneğin, Savunma Birliği'nin (Kaitseliit) mağazasında satılan bere, profesyonel askerlerin kullandığı üniforma parçalarından biri. Ayrıca e-ticaret sitelerinde dijital kamuflaj desenli ürünler de bulunabiliyor; hızlı bir aramayla yazlık izci şapkası, yağmurluk, gömlek ve çeşitli yelekler gibi ürünlere ulaşılabiliyor.

Yetkisiz giyim cezaya tabi

Askeri üniformanın izinsiz kullanımı kabahat olarak cezalandırılıyor. Polis ve Sınır Muhafız Kurumu (Politsei- ja Piirivalveamet), kamusal alanda bir kişinin üniforma giyme hakkı olup olmadığını denetleme yetkisine sahip. Kabahatle ilgili yargı dışı işlemleri ise Savunma Kuvvetleri yürütüyor.

Savunma Kuvvetleri, üniforma giyme kurallarının ihlal edildiğine dair bir şüphe oluştuğunda kabahat soruşturması başlatabiliyor. Bu tür bir soruşturma, örneğin Savunma Kuvvetleri'ne ulaşan bilgiler doğrultusunda veya üniforma giyen kişinin buna hakkı olup olmadığına dair bir şüphe durumunda açılabiliyor.

Yasada, sivil dolaşımdaki ürünlerin alım satımına yönelik doğrudan bir yasak bulunmuyor. Ayrıca bu ürünlerin satışı veya üretimi için Savunma Kuvvetleri'nden izin alınması gerekmiyor. Ancak devlet malı olan ve Savunma Kuvvetleri tarafından dağıtılan üniformanın yetkisiz olarak satılması veya devredilmesi yasak. Satış izninin bulunmaması, alıcıya kurallara uygun üniformayı ve işaretleri kamusal alanda yasal bir dayanak olmadan giyme hakkı vermiyor.

Savunma Bakanlığı 2021 yılında, askeri üniformanın sivil yaşamda giyilmesinin yasaklanacağını açıklamıştı. Bakanlık, üniformanın askerin görev sırasında, çatışma dahil, giydiği resmi kıyafet olduğunu belirtmişti. Ayrıca, üniforma veya benzeri kıyafet giyen herhangi bir kişinin görev yapan bir askerle karıştırılmamasının önemine dikkat çekilmişti. Savunma Kuvvetleri bu konuyu özellikle kriz veya huzursuzluk dönemlerinde kritik buluyor; zira bu tür kıyafetlerin izinsiz giyilmesi, istemli ya da istemsiz olarak Savunma Kuvvetleri, Savunma Birliği veya devletin faaliyetlerine dair yanlış bir izlenim yaratabiliyor.