Estonya'da üniforma satışı serbest, izinsiz giymek suç

Estonya Savunma Kuvvetleri (EDF) üniforması ve nişaneleri internet üzerinden serbestçe satın alınabiliyor. Ancak yetkisiz kişilerin bu üniformayı veya nişaneleri giymesi yasak. Savunma Kuvvetleri Hizmet Kanunu'na göre izinsiz üniforma veya nişane kullanımı kabahat suçu sayılıyor ve doğrudan Savunma Kuvvetleri tarafından takip edilebiliyor.

Düzenleme, Savunma Bakanı'nın her bir üniforma unsurunu tanımlayan direktifiyle belirleniyor. Gönüllü Savunma Birliği'nin (Kaitseliit) mağazasında satılan standart bir subay beresi bu tanıma uyuyor. İnternet mağazalarında ayrıca yazlık keşif şapkası, yağmurluk, gömlek, yelek gibi çeşitli kamuflaj ürünleri de sunuluyor. Halk arasında yetkisiz kişilerin üniforma giydiğine dair bildirimler de gelmiş durumda.

Denetim ve yasal boşluklar

Polis ve Sınır Muhafaza Kurulu (PPA), halk içinde EDF üniforması giyen bir kişinin buna yetkili olup olmadığını denetleyebiliyor. Savunma Kuvvetleri, kuralların ihlal edildiğine dair bir neden bulunduğunda – örneğin alınan bir ihbar üzerine veya giyen kişinin yetkili olduğuna dair makul şüphe doğduğunda – kabahat soruşturması başlatabiliyor.

Sivil dolaşımdaki bu tür ürünlerin, örneğin askeri artık malzeme satan dükkânlardan alınıp satılmasını doğrudan yasaklayan bir hüküm bulunmuyor. Bu ürünlerin perakende satışı veya üretimi için Savunma Bakanlığı'ndan izin alınması da gerekmiyor.

Ancak doğrudan Savunma Kuvvetleri tarafından verilen ve bu nedenle devlet malı sayılan bir üniformanın izinsiz satılması veya devredilmesi yasak. Standart bir EDF üniforması veya nişanesi satın alan kişi, satıcının satış izni olmasa bile bunu halk içinde giydiğinde sorumlu tutuluyor.

Sahte izlenim ve "çalınmış kahramanlık" endişesi

Savunma Bakanlığı 2021'de, üniformanın hizmet görevleri sırasında, çatışma dahil, giyilen resmi kıyafet olması nedeniyle siviller tarafından giyilmesinin yasaklandığını açıklamıştı. Bakanlık, üniforma veya ona benzeyen kıyafet giyen bir kişinin görev başındaki bir askerle karıştırılmamasının hayati önem taşıdığını belirtmişti.

Savunma Kuvvetleri bu konuyu özellikle kriz veya huzursuzluk dönemlerinde önemli görüyor. Bu tür kıyafetlerin izinsiz giyilmesi, istem dışı veya kasıtlı olarak, EDF'nin, Savunma Birliği'nin ya da devletin eylemleri hakkında yanlış bir izlenim yaratabiliyor. Bu endişe, ABD'de sıkça "çalınmış kahramanlık" olarak adlandırılan, askeri üniformayı yetkisiz giyerek yaratılan sahte izlenimle de örtüşüyor.