Estonya'da adalet şansölyesi: Savunma Kuvvetleri hukuku ihlal etti

Estonya Adalet Şansölyesi (Õiguskantsler), Savunma Kuvvetleri'nin (Eesti Kaitsevägi) bir yedek askeri, geçmişteki adli sicil kaydı gerekçesiyle askeri tatbikata katılmaktan alıkoymasının hukuka aykırı olduğu sonucuna vardı. Kurumun kararına göre yedek asker, Ukraynalı askeri personele eğitim verilen Legio tatbikatından çıkarılmıştı.

Kararda, Savunma Kuvvetleri ile Devlet Savunma Kaynakları Ajansı'nın (KRA) ilgili yedek askerin Legio eğitim misyonuna katılımını reddetmesinin ardından yapılan inceleme değerlendirildi. Adalet Şansölyesi Ofisi direktörü Olari Koppel, şansölye adına yaptığı açıklamada, Savunma Kuvvetleri'nin yalnızca temiz geçmişe sahip gönüllü yedekleri eğitime dahil etme isteğinin takdire değer olduğunu, ancak geçmiş kontrollerinin uygun yasal temele dayanması gerektiğini belirtti.

Başvuru sahibine yanlış ve belirsiz bilgi verildi

Koppel, şansölyeye yapılan başvurunun hukuki analizinin, Savunma Kuvvetleri ile Devlet Savunma Kaynakları Ajansı'nın seçim süreci ve geçmiş kontrolünün nasıl yürütüleceği konusunda başvuru sahibine belirsiz ve yanlış bilgi verdiğini ortaya koyduğunu söyledi. Koppel ayrıca Savunma Kuvvetleri'nin başvuru sahibinin arşivlenmiş adli sicil kaydına ilişkin sorgusunun da hukuka uygun olmadığını kaydetti.

Adalet Şansölyesi, adayın kontrolün gerçek gerekçesi hakkında yeterince bilgilendirilmediğini ve ilk ret kararının da yeterince gerekçelendirilmediğini tespit etti. Buna karşın Savunma Kuvvetleri'nin misyona kimi dahil edeceğine karar verme hakkı bulunduğu belirtildi; ancak ret kararının yalnızca Savunma Kuvvetleri'nin değerlerine genel atıflarla değil, somut koşullara ve açık hukuki gerekçelere dayanması gerektiği vurgulandı.

Şansölye, Savunma Bakanı'ndan yedek askerlere yönelik geçmiş kontrollerinin gelecekte hukuka uygun yürütülmesi için hangi adımların atılacağını bir ay içinde bildirmesini istedi. Ayrıca uluslararası eğitim misyonlarına başvuran adayların kontrolü için açık bir yasal dayanak sağlamak üzere Savunma Kuvvetleri Teşkilat Kanunu'nda açıklık getirilmesini önerdi.

Legio başvuruları 27 Kasım'a kadar açık

Devlet Savunma Kaynakları Ajansı pazartesi günü, Norveç'in liderliğinde Polonya'da düzenlenen ve Ukraynalı askerlerin muharebe kapasitesini desteklemeyi amaçlayan uluslararası eğitim girişimi Legio için başvuruların açıldığını duyurdu. Estonya, girişim kapsamında Ukraynalı personele askeri eğitim vererek katkı sağlıyor.

Ajansın Yedek Hizmet Bürosu başkanı Rainer Järvela'ya göre Estonya, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin muharebe kapasitesini korumaya ve geliştirmeye yardımcı olmak amacıyla katılıyor. Estonyalı aktif görevli askerler, yedekler ve Savunma Birliği (Kaitseliit) üyelerinden oluşan eğitmen ekibi, diğer ülke temsilcileriyle işbirliği içinde Ukraynalılara temel asker eğitimi veriyor.

Estonya, aktif görevli askerler, yedekler ve Savunma Birliği üyelerinden girişime başvuru bekliyor. Estonya eğitim misyonuna 2025 yılında katıldı ve 2027'de de hem eğitim planlaması hem de eğitmenler aracılığıyla katkı sunmaya devam edecek. İlk rotasyon için başvurular 27 Kasım'a kadar yapılabilecek.

Koppel, önceki görevli Ülle Madise'nin geçen ay Estonya Cumhurbaşkanı olmasının ardından Adalet Şansölyesi vekili olarak görev yapıyor. Madise, bu görev için Yüksek Mahkeme yargıcı Oliver Kask'ı aday gösterdi.